Văn mẫu lớp 12

Phân tích tác phẩm Vợ nhặt của nhà văn Kim Lân

Đề bài: Phân tích tác phẩm Vợ nhặt của nhà văn Kim Lân

Bài làm

Kim Lân là một trong những nhà văn rất có tiếng trên văn đàn Việt Nam hiện đại. Các tác phẩm có độ phổ biến với công chúng rộng rãi với công chúng của ông thuộc về các tác phẩm viết về nông thôn và hình tượng người nông dân. Ông nổi tiếng là người gắn bó với những nét văn hóa và con người ở nông thôn. Nhắc đến các tác phẩm viết về người nông dân của ông thì thật là đáng tiếc nếu ta bỏ sót truyện ngắn Vợ nhặt

Truyện ngắn này được viết ngay sau khi hòa bình lập lại ở miền Bắc (1954). Truyện dựa vào nội dung cốt truyện “ Xóm ngụ cư” được Kim Lân viết sau CMT8 với bối cảnh là nạn đói 1945 – một trong những trang bi thảm nhất của lịch sử  dân tộc ta. Đầu năm 1940, Phát xít Nhật nhả vào Đông Dương cùng với TDP áp bức, bóc lột nhân dân ta, nhân dân ta lâm vào cảnh “ Một cổ hai tròng”. Và sự thật ấy phần nào được thể hiện trong truyện ngắn này.

Tác phẩm có bố cục 3 phần. Phần một là cảnh Tràng dẫn người vợ nhặt về “ra mắt”. Phần hai là cảnh Tràng nhặt được vợ và phần ba là cảnh gia đình Tràng vào buổi sáng hôm sau. Kết cấu như tác phẩm đã làm tăng thêm sự hấp dẫn, thái độ ngạc nhiên của mọi người trước tình huống Tràng nhặt được vợ, qua đó cũng thể hiện rõ cảnh đói nghèo, tình người trong tác phẩm.

Tràng đưa người vợ nhặt về nhà trong bối cảnh, hoàn cảnh khá đặc biệt. Đó là không khí của nạn đói đang tràn đến xóm ngụ cư từ lúc nào. Khung cảnh thiên nhiên ảm đạm, buồn vắng. Con người buồn tẻ, lũ lượt dắt díu nhau lên xanh xám cả một vùng, người sống dật dờ như những bóng ma, người chết như ngả rạ. Không khí xung quanh là mùi ẩm mốc của rác rưởi, mùi gây của xác người chết, mùi đống dấm với những âm thanh của tiếng quạ kêu từng hồi thê thiết, tiếng người khóc hờ người chết vọng vào lúc to lúc nhỏ.

Xem thêm:  Người xưa nói: "Đừng thấy việc thiện nhỏ mà không làm, đừng thấy việc ác nhỏ mà làm." Anh (chị) suy nghĩ như thế nào về lời khuyên trên

Đó chính là hiện thực thê lương, thê thảm của xã hội Việt Nam trong thảm họa đói 1945. Trong lúc người ta nuôi thân không đủ, cái chết đang rình rập thì anh cu Tràng lại rước thêm một người đàn bà lạ về nhà – thêm một miệng ăn. Nên tình huống Tràng nhặt được vợ là tnhf huống bất ngờ nhưng cũng rất éo le. Chỉ một lời nói bông đùa, 4 bát bánh đúc thôi là Tràng có vợ, nhặt được vợ mà không phải cưới treo gì. Thời buổi đói kém ấy làm cho con người luôn rẻ rúng.

phan tich tac pham vo nhat cua nha van kim lan - Phân tích tác phẩm Vợ nhặt của nhà văn Kim Lân

Phân tích tác phẩm Vợ nhặt của Kim Lân

Tràng là một thanh niên con nhà nghèo ở xóm ngụ cư, xấu trai, quê kệch thậm chí thô kệch, khó lấy vợ. Đột nhiên Tràng có vợ, Tràng có vợ bỗng dưng xóm ngụ cư này bỗng trở nên đổi khác. Mấy đứa trẻ ngồi ủ rũ ở xó tường, hôm nay vui hẳn lên có đứa còn cong cổ lên trêu Tràng. Người dân đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác, tự đặt câu hỏi rồi lại tự trả lời vì quá bất ngờ. Bản thân Tràng cũng rất bất ngờ, đưa Thị về nhà rồi mà vẫn còn ngờ ngợ như không phải thế.

Tuy nhiên, hoàn cảnh có chút éo le khi trong hoàn cảnh người chết đói đầy đường, người ta nuôi thần còn chẳng đủ vậy mà Tràng lại “rước thêm một miệng ăn”. Người dân xóm ngụ cư ai cũng ái ngại cho Tràng “Trời đất này còn rước cái của nợ đời…”. Người vợ nhặt theo không một cách đáng thương, tội nghiệp không hề được cưới treo, tự nguyện theo không. Kim Lân đã sáng tạo lên một tình huống truyện độc đáo, oái oăm, vừa vui mừng vừa bi thảm. Tất cả câu truyện được phát triển theo tình huống oái oăm này.Tình huống này có vai trò đặc biệt trong việc thể hiện chủ đề tư tưởng của tác phẩm khi cực tả cái đói quay quắt khiến giá trị thân phận con người bị rẻ rúng. Trong cái đói người ta thường cưu mang, nương tựa vào nhau, vẫn khát khao hạnh phúc

Xem thêm:  Phân tích giá trị hiện thực và nhân đạo trong tác phẩm Vợ nhặt của nhà văn Kim Lân

Nhân vật Tràng có xuất thân là con nhà nghèo, là dân ngụ cư, làm nghề kéo xe thuê. Chàng ta có ngoại hình thô kệch, xấu xí, đầu cạo trọc, lưng bè to như lưng gấu, “hai con mắt nhỏ tí, gà gà đắm vào bóng chiều, hai bên quai hàm bạnh ra, rung rung làm cho cái bộ mặt thô kệch của hắn lúc nào cũng nhấp nhỉnh những ý nghĩ vừa lí thú vừa dữ tợn(…), cái áo nâu tàng vắt ngang một bên cánh tay, cái đầu trọc nhẵn cúi về đằng trước, hình như hững lo lắng về vật chất trong một ngày đè xuống cái lưng to rộng như lưng gấu của hắn”. Đã thế Tràng lại hơi ngây ngô “hắn có tật vừa đi vừa nói. Hắn lảm nhảm những điều hắn nghĩ. Ngôn ngữ: cộc cằn, thô kệch: “rích bố cu, hở (….), làm làm đếch gì có vợ”. Vời những chi tiết ấy, cho thấy Tràng là người không may mắn, ở Tràng hội tụ đầy đủ những điều kiện ế vợ. Tràng đúng là một sản phẩm được đẽo gọt sơ sài bởi tạo hóa. Nhưng bên trong con người ấy lại có tâm hồn thuần hậu, hiền lành, chất phát “Trẻ con trong xóm cứ thấy cái thân hình vập vạp của hắn …là ùa cả ra vây lấy hắn cười váng cả lên(…). Đứa túm đằng trước, đứa túm đằng sau, đứa cù, đứa kéo, đứa lôi chân không cho đi. Tràng chỉ cười hềnh hệch”. Tràng đã dang tay cứu với một cuộc đời, thấy người đàn bà đói, hoàn toàn xa lạ, Tràng sẵn sàng cho ăn, thậm chí còn không từ chối khi người đàn bà đói đi theo về nhà .

Xem thêm:  Nghị luận xã hội về ô nhiễm môi trường

Tràng là hình ảnh tiêu biểu cho số phận những con người lao động nghèo khổ, cơ cực, thô kệch. Trong hoàn cảnh luôn bị cái chết đe dọa nhưng có một tấm lòng đáng trân trọng. Biết chia sẻ cưu mang, trân trọng người cùng cảnh ngộ. Vượt lên trên cái đói khát để hướng tới khát vọng hạnh phúc. Qua nhân vật Tràng, ta hiểu thêm về phẩm chất cao đẹo của người nông dân xưa kia, dù nghèo đói nhưng vẫn thấm đượm tình người, vẫn khao khát về tỏ ấm gia đình, hướng về sự sống

Nhân vật Thị là người phụ nữ không tên, không tuổi được gọi bằng một đại từ: “Thị”. Không rõ bản quán, lưu lạc đến chợ tỉnh để kiếm miếng ăn rồi gặp Tràng. Thân hình tiều tụy, rách rưới. Chính cái đói đã khiến thân hình của thị bị tàn phá một cách ghê gớm: “Thị như một con ma đói” và tội nghiệp hơn cho Thị vì phải theo không về nhà chồng, không còn chút danh giá, danh dự nào.

Và bằng cái nhìn nhân đạo, ngòi bút Kim Lân đã diễn tả tâm lí nhân vật theo chiều hướng tích cực, tâm trang bà cụ Tứ – mẹ của anh cu Tràng cũng chuyển biến theo chiều hướng chung ấy nhằm thể hiện niềm tin của con người cào cuộc sống. Dù cái đói, cái chết đang rình rập những con người này nhưng họ vẫn khao khát hạnh phúc, luôn hướng vè ánh sáng và tin tưởng vào tương lai.

Tác phẩm Vợ nhặt có sức tố cáo ghê gớm cái xã hội phong kiến thối nát đã đẩy tình cảnh của người dân đến nỗi sa cơ mạt vận như thế. Nhưng điều quan trọng hơn là tinh thần nhân đạo, tinh thần nhân văn được truyền tải trong tác phẩm.

Minh Anh

Post Comment