Văn mẫu lớp 12

Phân tích hình tượng người lái đò sông Đà trong Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân

Đề bài: Phân tích hình tượng người lái đò sông Đà trong Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân

Bài làm

Nguyễn Tuân là một trong những cây đại thụ của nền văn học Việt Nam hiện đại. Những tác phẩm của ông đều thể hiện một tinh thần lớn, đều là những nhân vật có tư tưởng lớn, dù là người lao động bình thường nhưng cũng không hề tầm thường, nhân vật người lái đò trong tác phẩm Người lái đò sông Đà là một trong những nhân vật tiêu biểu nhất thể hiện rõ nét nhất tư duy đó của Nguyễn Tuân.

Ông lái đò trong tác phẩm là một người có nghề nghiệp là lái đò, rất đơn thuần. Nhưng trong con mắt của Nguyễn Tuân, ông là một người nghệ sĩ đích thực trong cuộc sống, cuộc đời của ông. Nhân vật này được thể hiện rõ nét chất nghệ sĩ thông qua những miêu tả gắn bó với con sông Đà

Ông lái đò làm nghề lái đò đã nhiều năm, lúc đầu còn đi thuyền người khác, sau ông đi thuyền của mình gồm 6 bơi chèo. Giờ đây tuổi cao, ông đã thôi chở đò nhưng vẫn còn muốn thi với các nhà đò khác. Và dù tuổi cao sức đã yếu đi rất nhiều nhưng bù lại, kinh nghiệm lái đò “gừng càng già càng cay” của ông thì không đùa được đâu.

Dòng sông Đà găn bó với ông như một người tri kỉ, khong chỉ là nơi để ông có được một cái nghề mang tính chất đơn thuần, con sông còn là nơi ông có thể thể hiện con người nghệ sĩ của mình. Dòng sông Đà rất hiền hòa nhưng không phải lúc nào cũng vậy, cũng có lúc nó khiến cho ông phải nhọc nhằn rất nhiều. Khi lái đò, bao nhiêu điệu nghệ, thủ thuật vượt thác, vượt sông được ông thể hiện. Nhưng những điều đó không phải tự dưng mà có, để có được ngày hôm nay, để trở thành tay lái điệu nghệ được mọi người công nhận, ông cũng đã trải qua rất nhiều khó khăn, lấy thời gian làm hành trang tôi luyện.

Xem thêm:  Qua hai nhân vật Mị và A Phủ, hãy phân tích giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài

phan tich hinh tuong nguoi lai do song da trong nguoi lai do song da cua nguy - Phân tích hình tượng người lái đò sông Đà trong Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân

Phân tích hình tượng người lái đò sông Đà

Quãng mặt ghềnh sông có độ dài hàng cây số, nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió….Nhưng ông tỏ ra rất thận trọng không hề khinh xuất tay lái. Quãng sông có nhiều hút nước, ông lái đò ra tay: “Thạch trận bày song con thuyền lao tới”. Sau hàng chục năm xuôi ngược trên sông Đà, ông đò đã nhớ tỉ mỉ như đóng đanh vào tất cả những luồng nước, của tất cả con thác hiểm trở”, “ông lái đã nắm chắc binh pháp của thần nông thần đá”, “thuộc quy luật phục kích của lũ đá nơi ải nước hiểm trở” nên ông lái rất tự tin khi cầm đò leo ngềnh, vượt thác qua sông. Ông đò còn là người có ngoại hình rất phù hợp với nghiệp vụ “cánh tay dài lêu nghêu như cái sào”, “chân khuỳnh khuỳnh”, giọng nói ào ào như thác nước…

Cuộc vượt thác của ông lái đò được ví như một cuộc chiến: “Ông lái đò như một viên tướng tả xung, hữu đột qua nhiều cửa, nhiều vòng mà ở cửa nào cũng có những tên đá tướng hung tợn chắn giữ, Ông đò chỉ sơ suất nhỏ cũng có thể bị trả giá bằng án mạng. Mặt trước hò la xông tới định bẻ gẫy cán chèo “thác nước thúc mạnh vào hông thuyền”, “như đô vật tóm lấy thắt lưng ông đò”, “nhưng trên cái thuyền sáu tay chèo vẫn nghe tiếng chỉ huy ngắn gọn, tỉnh táo của ông lái”. Ông bình tỉnh và tự tin biết chừng nào.

Xem thêm:  Anh (chị) hãy phân tích sức sống tiềm tàng của nhân vật Mị (Vợ chồng A Phủ - Tô Hoài) thể hiện trong cảnh ngộ từ khi cô bị bắt làm con dâu gạt nợ cho nhà thống lí Pá Tra đến khi trốn khỏi Hồng Ngài

Ông nén cái đau về thể xác khi thác nước đã đánh trúng đòn vào chỗ hiểm, điều khiển con thuyền vượt qua “trùng vi thạch trận”. Ông lái đò có những động tác nhanh, mạnh, táo bạo nhưng chuẩn xác: “bám chắc lấy luồng nước… mở đường tiến”. Trí tưởng tượng và vốn từ phong phú, Nguyễn Tuân tạo được đoạn văn mang đầy không khí trận mạc, sinh động cuộc chiến đấu của người lái đò với thác nước, với tầng lớp mai phục mà ông lái đò ngày nào cũng phải đối mặt với Đà giang.

Ông lái đò rất thuần phục, giỏi giang trong nghề leo ghềnh, vượt thác “còn một trùng vây thứ ba nữa… sóng xèo xèo tan trong trí nhớ”. Cách sử dụng từ ngữ vừa là tượng hình, vừa tượng thanh. Cách so sánh, câu văn ngắt ra nhiều để diễn tả động tác trong cùng một khoảng thời gian của người lái đò. Đó là tài hoa của người nghệ sĩ. Dù bất cứ nghề nào, con người bộc lộ tài khéo, điêu luyện, con người đó là nghệ sĩ. Nguyễn Tuân quan niệm như vậy.

Ông lái đò là một nghệ sĩ tài hoa và ông còn có tâm hồn phong phú, giản dị mà thanh cao. Nhà đò nghỉ lại trong hang đó, “đốt lửa trong hang, nướng ống cơm lam, và toàn bàn tán về cá anh vũ, cá dầm xanh, về những cái hầm cá, hang cá mùa khô (…) cũng chẳng thấy ai bàn một lời nào về cuộc chiến thắng vừa qua (…) cuộc sống của họ ngày nào cũng phải chiến đấu với sông Đà dữ dội, ngày nào cũng giành lấy  cái sồng từ tay những cái thác, nên nó cũng không có gì hồi hộp đáng nhớ. Họ nghĩ thế lúc ngừng chèo, phải chăng ông lái đò cùng đồng nghiệp của mình thiết tha gắn bó với nghề nghiệp. Tài hoa nghệ sĩ còn ở chỗ đó.

Xem thêm:  Phân tích bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ của Hàn Mặc Tử

Với Nguyễn Tuân, người lái đò trong mắt ông là một anh hùng, là một anh hùng đúng nghĩa. Một người anh hùng không được lưu danh sử sách nhưng là một người anh hùng mang tên tuổi cụ thể và có cuộc sống với nghề nghiệp thật tuyệt vời. Người lao động bình thường nhưng không tầm thường. Một người lao động đáng quý, đáng trân trọng.

Minh Anh

Post Comment