Văn mẫu lớp 10

Phân tích bài thơ Thương vợ của thi sĩ Tú Xương

Đề bài: Phân tích bài thơ Thương vợ của thi sĩ Tú Xương

Bài làm

Được suy tôn là bậc “thần thơ thánh chữ”- Nguyễn Công Hoan nhận xét, không chỉ thế Tú Xương còn được đặc biệt chú ý đến bởi sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố hiện thực và trào phúng trữ tình. Ông viết về vợ như một bài “tế” bằng tất cả niềm trân trọng, tri ân. Tiêu biểu có bài thơ “Thương vợ” nói về nỗi đắng cay, nhọc nhằn của chính người vợ, tuy thấu hiểu được nỗi khổ ấy nhưng bản thân lại bất lực, ông viết ra như một lời tự vấn, cáo lỗi với người vợ tần tảo của mình.

Đôi nét về tác giả Tú Xương, ông có tên khác là Trần Tế Xương sinh ra và lớn lên ở vùng quê Nam Định nghèo khó. Ông đi học từ rất sớm, lấy vợ cũng từ rất sớm- 16 tuổi và nổi tiếng thông minh từ nhỏ tuy nhiên lại có cuộc đời hết sức bi thương, ngắn ngủi ông chỉ hưởng thọ 37 tuổi xuân xanh. Cuộc đời của Tú Xương là cuộc đời của một người nghệ sĩ, một trí thức phong kiến và là một nhà Nho “dài lưng tốn vải”, gắn liền với nghiệp thi cử, ông thi 8 lần tất cả nhưng chỉ đậu được tú tài không sao lên nổi cử nhân. Cuộc sống của ông cũng hết sức khó khăn chật vật khi chỉ có mình vợ buôn bán nuôi ông và 5 đứa con nhỏ, ông hiểu được nhưng không làm cách nào có thể thoát ra được hay vươn lên khỏi cuộc sống ấy.

Mở đầu bài thơ Thương vợ của ông, ông viết:

“Quanh năm buôn bán ở mom sông,

Nuôi đủ năm con với một chồng.”

Hình ảnh bà Tú được người chồng “dài lưng tốn vải” giới thiệu không phải là một người phụ nữ với ngoại hình duyên dáng, mĩ miều hay bất cứ gì cả mà Tú Xương miêu tả ngay công việc của người vợ đó là nghề làm “buôn”. Bà buôn cái gì hay thứ gì ông cũng không rõ chỉ biết là đi “buôn”. Khung cảnh không gian được tác giả vẽ ra là không gian của “mom sông”, không phải là buôn ở dưới sông, không phải là chợ ven sông mà chỉ là một cái “mom”, hình ảnh “mom” là phần thừa ra, nhô ra khỏi bờ sông chỉ là một phần đất rất nhỏ, tiếp giáp ngay với mặt nước sông. Công việc của bà Tú là buôn bán ở rìa sông, phần mỏm đất ấy là cả một nơi kinh doanh chính của bà, là nơi buôn bán nuôi sống ông Tú và 5 đưá con nhỏ, công việc không chút rõ ràng, mơ hồ và đầy khó khăn thâm chí la nguy hiểm đến tính mạng của bà Tú. Tác giả tiếp nối sự nhọc nhằn trong công việc của người vợ tần tảo, chịu khó ở hai câu tho tiếp:

Xem thêm:  Qua ca dao dân ca em hãy làm sáng tỏ vẻ đẹp của con ngươi Việt Nam trong đời sống nhiều gian truân ngày trước

“Lặn lội thân cò khi quãng vắng

Eo sèo mặt nước buổi đò đông”

phan tich bai tho thuong vo cua thi si tu xuong - Phân tích bài thơ Thương vợ của thi sĩ Tú Xương

Phân tích bài thơ Thương vợ

Tác giả đặt từ “lặn lội” ở đầu câu thơ để nhấn mạnh vào công việc của người vợ hết sức khó khăn, nhọc nhằn, từ “lặn lội” giúp người đọc phần nào hình dung ra hình ảnh của bà Tú chịu thương chịu khó, kiên trì trong công việc của mình, công việc củ bà không phải là sẵn có mà bà phải đi “kiếm”, phải đi tìm khó khăn lắm mới có được. Tiếp đến “quãng vắng” là không gian tĩnh mịch, hiu hắt ít người qua lại. không ốn ào, tấp lập,…Tú Xương gợi cho người đọc hình ảnh về công việc của người vợ là công việc ít người còn làm để sinh sống, buôn bán của bà Tú cũng lẳng lặng vì là chỗ ít người qua lại, chỉ là một “quãng” nhưng “vắng”. Tiếp đến ông sử dụng nghệ thuật ẩn dụ qua “thân cò” chính là người vợ của mình, hình ảnh con cò là một hình ảnh không hề mới trong thơ ca, còn xuất hiện cả trong những câu cao dao, tục ngữ, thậm chí là cả những câu hò, câu vè. Nhưng dù xuất hiện ở đâu thì “cò” đều là biểu tượng của sự tảo tần, kiếm tìm, mò mẫm,.. không chỉ ngày mà còn kiếm ăn đêm. Đến đây người đọc như thấy rõ hơn hình ảnh của một bà Tú lam lũ, sức khỏe có phần hạn chế nhưng vẫn chịu thương chịu khó kiếm sống nuôi chồng con. Câu thơ tiếp: “Eo sèo mặt nước buổi đò đông”, câu thơ có hai cách hiểu khác nhau, một là “buổi đò đông” là ngày hi hữu nhất bà Tú đông khách nên rất vất vả. Cách hiểu thứ hai là đây là khoảng thời gian vắng vẻ nhất, khó khăn nhất của bà Tú, bà chăm chỉ kiếm tìm nhưng không thấy bóng dáng của vật gì cả, mặt nước vẫn cứ tĩnh lặng, “eo sèo” bởi những giọt mồ hôi đang rơi xuống của bà.

Xem thêm:  Nghị luận xã hội học đi đôi với hành

Khó khăn, nhọc nhằn chồng chất nên nhau như thế mà bà Tú không hề thốt ra một tiếng kêu ca, phàn nàn nào cả, Tú Xương viết ở hai câu thơ tiếp:

“Một duyên hai nợ âu đành phận

Năm nắng mười mưa dám qủan công”

Hai câu thơ nói về sức chịu đựng, sự hi sinh tần tảo của bà Tú nhưng bà không hề kêu than mojt tiếng với ông. Tác giả làm tăng sự khó khăn của bà qua việc sử dụng các từ là số đềm từ “một”, “hai”, “năm” rồi đến “mười” làm tăng lên mức độ khó khăn cực nhọc lên gấp bội. “Âu đành phận” là bà Tú chấp nhận sống phạn vất vả của mình mà không tính công bất cứ thứ gì với chồng con “dám quản công”, bà luôn âm thầm một mình chịu đựng hết mọi thứ để cho chồng con đuuợc bữa cơm, được tấm áo đầy đủ.

Hai câu thơ cuối là lời trách cứ của chính tác gải thay cho người vợ chịu thương, chịu khó, cam chịu khó khăn của mình:

“Cha mẹ thói đời ăn ở bạc

Có chồng hờ hững cũng như không”

Câu thơ như một lời trách móc của bà Tú nhưng ông Tú là người nói ra, đây cũng như là lời tự vấn, tự kiểm điểm lại bản thân của ông và chính xác là tiếng chửi chính mình- “cha mẹ”. Ông đau xót khi thấu hiểu mọi thứ nhưng lại bất lực truowsc thực tế bản thân vô dụng không thể làm gì được hơn, thi đến 8 lần, tốn không biết bao nhiêu công sức và thời gian của chính mình và của cả vợ nhưng chỉ đậu đến tú tài mà cái danh tú tài ở thời điểm lúc bất giờ quá “bèo bọt” không được gì cả, khoonh có tiếng nói trong xã hội lúc bấy giờ nên không thể giúp vợ, giúp các con có một cuộc sống đầy đủ, bớt nhọc nhằn hơn. Câu thơ cuối phải chăng ông tự nhận bản thân  mình là một con người vô dụng khi làm chồng và cha của năm đứa con nhưng sống bám người vợ của mình.

Xem thêm:  Sai lầm thường thấy khi quyết định mua nhà trong thời gian ngắn

Bài thơ “Thương vợ” của tác giả Tế Xương là nỗi bất lực của tác giả về thực tại cuộc sống của chính bản thân mình qua đó ca ngời vẻ đẹp của người vợ tần tảo, chịu thương, chịu khó của mình vì chồng, vì con mà chịu nhiều đắng cay.

Hằng

Post Comment