Văn mẫu lớp 12

Phân tích bài thơ Tây tiến của nhà thơ Quang Dũng

Đề bài: Phân tích bài thơ Tây tiến của nhà thơ Quang Dũng

Bài làm

Quang Dũng là một nghệ sĩ tài hoa, đa tài khi biết làm thơ, viết văn, vẽ tranh … nhưng ông biết đến nhiều hơn với tư cách là nhà thơ với phong cách sáng tác vừa hồn nhiên vừa tinh tế, lãng mạn và hào hoa. Tây tiến là một trong những bài thơ nổi tiếng của Quang Dũng, bài thơ được viết vào năm 1948 ở Phù Lưu Chanh , khi ông đã chuyển sang đơn vị khác và nhớ về đơn vị cũ là đoàn quân Tây Tiến. Bài thơ là nỗi nhớ của tác giả về kỉ niệm với thiên nhiên Tây Bắc và đơn vị cũ của mình.

Đoạn thơ mở đầu bằng nỗi nhớ bao trùm cả không gian, thời gian:

“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi,

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi.”

Câu cảm thán và thán từ “ơi” gợi một nỗi nhớ không kìm nén nổi trong lòng, bật lên thành tiếng gọi thiết tha. Cụm từ “Nhớ chơi vơi” như vẽ ra trạng thái cụ thể của nỗi nhớ, hình tượng hoá nỗi nhớ. Đó là một nỗi nhớ mênh mông, vô tận. Nhớ về một vùng núi bồng bềnh sương khói, nỗi nhớ bao trùm cả thời gian và không gian. Đây cũng là cảm xúc xuyên suốt toàn bài thơ. Thiên nhiên Tây Bắc với:

“Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi,

 Mường Lát hoa về trong đêm hơi”

Nhà thơ liệt kê các địa danh tiêu biểu: Sài Khao, Mường Lát gợi lên sự xa xôi, hẻo lánh, hoang vu đồng thời cũng gợi lên vẻ đẹp của núi rừng. Ngòi bút Quang Dũng thật phóng khoáng, lãng mạn, diễn tả thật chính xác thiên nhiên thơ mộng của đêm rừng Tây Bắc.

“Dốc lên khúc khuỷ, dốc thăm thẳm

 Heo hút cồn mây súng ngửi trời”

Điệp từ “dốc” và từ láy “khúc khuỷu”, “thăm thẳm” cùng nhiều thanh trắc diễn tả lại chặng đường hành quân đầy khó khăn, trắc trở, gây cảm giác nghẹt thở.Các từ láy diến tả độ cao hun hút, với con đường khúc khuỷu, độ sâu của dốc thăm thẳm

Xem thêm:  Phong cách nghệ thuật của nhà văn Nguyễn Tuân được thể hiện rõ nét qua hình tượng con sông Đà trong bài tùy bút Người dò sông Đà. Anh (chị) hãy phân tích và chứng minh để làm sáng tỏ điều này

“Heo hút cồn mây súng ngửi trời”

Cách nói đùa vui tinh nghịch “Súng ngửi trời”, đó là từ trí tưởng tượng mạnh mẽ khi người lính hành quân lên núi cao, súng như chạm tới trời, dù gian khổ vẫn lạc quan yêu đời.

“Ngàn thước lên cao ngàn thước xuống

Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi”

Nhịp thơ 4/3 cùng nghệ thuật đối, câu thơ như bẻ đôi, dốc vách đá dựng đứng. Tác giả sử dụng nhiều thanh trắc tạo độ gấp khúc quanh co, cheo leo của chặng đường hành quân. Đây quả là cách sắp xếp hết sức táo bạo, giàu sức tạo hình. Vẽ lại hình ảnh hai dốc núi vút lên, đổ xuống rất nguy hiểm, tạo cảm giác rợn người.

“Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi”

Câu thơ toàn thanh bằng: gợi lên một không gian rộng lớn, mông lung thơ mộng. Nhìn ra xa, những ngôi nhà như bồng bềnh trên biển khơi. Thiên nhiên Tây Bắc rất dữ dội nhưng con người vẫn phải chinh phục và vượt qua nó.

“Chiều chiều oai linh thác gầm thét

Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người”

phan tich bai tho tay tien cua nha tho quang dung - Phân tích bài thơ Tây tiến của nhà thơ Quang Dũng

Phân tích bài thơ Tây tiến

Những tên miền đất lạ “Mường Hịch”, những hình ảnh giàu giá trị gợi hình (thác gầm thét, cọp trêu người) càng làm tăng thêm vẻ hoang dã của miền đất dữ; các chiến sĩ Tây Tiến thường xuyên đối mặt với nguy hiểm

“Anh bạn dãi dầu không bước nữa”

Gục lên súng mũ bỏ quên đời”

Trên chặng đường hành quân gian khổ, nhiều người lính đã ngã xuống vì kiệt sức nhưng dường như họ vẫn chưa chịu rời bỏ cuộc hành quân cùng đồng đội. Bên cạnh đó bức tranh đời sống nơi đây cũng là điều rất đáng lưu tâm:

“Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói,

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi”.

Sau bao nhiêu gian khổ, những người lính tạm dừng chân trong một bản làng nào đó, quây quần bên nhau bên cạnh nồi cơm dẻo thơm.Cuộc sống và tình cảm con người Tây Bắc thật đẹp. Tình cảm quân dân hòa chung với thiên nhiên Tây Bắc. Bằng bút pháp hiện thực và trữ tình đan xen, đoạn thơ đã dựng lại con đường hành quân giữa núi rừng Tây Bắc hiểm trở. Ở đó đoàn quân Tây Tiến đã trải qua cuộc hành quân đầy gian khổ nhưng cũng ấm áp tình người. Kỉ niệm về tình quân dân và con người, sông nước Tây Bắc có thể kể đến những đêm liên hoan văn nghệ ấm áp tình quân dân:

Xem thêm:  Phân tích tác phẩm Nguyễn Đình Chiểu, ngôi sao sáng trong văn nghệ của dân tộc

“Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa

Kìa em xiêm áo tự bao giờ

Khèn lên man điệu nàng e ấp

Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ”

Gợi lên cảnh doanh trại sáng bừng bởi ánh đuốc, tưng bừng bởi tiếng nhạc, khèn, điệu múa, ở đó có niềm vui sướng hân hoan, không khí lửa trại âm cúng. Những cô gái miền Tây bất ngờ xuất hiện ra trong những bộ xiêm áo lộng lẫy và dáng vẻ dịu dàng, tình tứ trong điệu múa hòa cùng tiếng nhạc. Không gian lung linh huyền ảo, con người gần gũi, đáng yêu. Tất cả đã thu hút hồn vía của các chiến sĩ.

“Người đi Châu Mộc chiều sương ấy,

Có thấy hồn lau nẻo bến bờ.

Có nhớ dáng người trên độc mộc

Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa”

Âm điệu nhịp nhàng, trữ tình, thiết tha gợi kỷ niệm êm đềm.Những từ ngữ “chiều sương”, “hồn lau nẻo bến bờ” vẽ lại cảnh thiên nhiên hoang sơ, vắng lặng như thời tiền sử. Nổi bật trên dòng sông huyền thoại, dòng sông cổ tích ấy là dáng hình mềm mại uyển chuyển của những cô gái người Thái trên chiếc thuyền độc mộc. Như hoà hợp với con người, những cánh hoa rừng cũng “đong đưa”, làm duyên trên dòng nước lũ. Hình tượng người lính Tây Tiến xuất hiện với một vẻ đẹp đậm chất bi tráng:

“Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừn gởi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

Hình ảnh “không mọc tóc” gợi ra sự thật nghiệt ngã nhưng đậm chất ngang tàn của người lính Tây Tiến. Hình ảnh “Quân xanh màu lá” gợi lên dáng vẻ xanh xao tiều tuỵ vì sốt rét, vì sốt rét nhưng vẫn toát lên dáng vẻ oai như những con hổ chốn rừng thiêng, làm nổi bật tính cách dũng cảm của người lính. Sự oai phong lẫm liệt còn được thể hiện qua ánh mắt “Mắt trừng”, ánh mắt dữ dội, rực cháy căm hờn kẻ thù.

Xem thêm:  Phân tích nhân vật Em trong bài thơ Sóng

Nét đẹp lãng mạn trong tâm hồn người lính Tây Tiến cũng được thể hiện rất rõ rệt

“Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

Từ ngữ trang trọng khi nói về vẻ đẹp các cô gái Hà Nội: bên trong cái dáng vẻ oai hùng, dữ dằn là trái tim, là tâm hồn khao khát yêu đương. Vẻ đẹp về sự hi sinh của người lính Tây Tiến cũng được thể hiện rất rõ nét:

“Rải rác biên cương mồ viễn  xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

Các từ Hán Việt cổ kính, trang trọng “biên cương, mồ viễn xứ” tạo không khí trang trọng, âm hưởng bi hùng làm giảm đi hình ảnh của những nấm mồ chiến sĩ nơi rừng hoang biên giớii lạnh lẽo, hoang vu. Họ là những người lính trẻ mang lí tưởng anh hùng lãng mạn, coi cái chết nhẹ tựa lông hồng, quyết tâm hiến dâng sự sống cho đất nước. Bằng những câu thơ mang âm hưởng bi tráng, đoạn thơ khắc họa chân dung người lính từ ngoại hình đến nội tâm, đặc biệt là tính cách hào hoa lãng mạn bi mà không lụy. Họ là những con người đã làm nên vẻ đẹp hào khí của một thời. Họ mang phẩm chất chung của người lính cụ Hồ.

Bài thơ là khúc ca bi tráng và tinh thần lãng mạn về hình tượng người lính Tây Tiến trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp. Tuy gian khổ, thiếu thốn mà vẫn gợi lên phẩm chất anh hùng hào hoa, lãng mạn.

Minh

Post Comment