Văn mẫu lớp 11

Phân tích bài thơ chiều tối

Phân tích bài thơ chiều tối

Tổng hợp những bài làm văn Phân tích bài thơ chiều tối hay nhất của các bạn học sinh giỏi văn đạt điểm cao. Mời các bạn đọc tham khảo và dựa vào đây viết cho mình một bài văn Phân tích bài thơ chiều tối thật hay. Chúc các bạn luôn luôn học tập tốt.

Phân tích bài thơ chiều tối – Bài làm 1

Hồ Chí Minh vị cha già đáng kính của dân tộc, người đã tìm ra lối thoát cho nhân dân ta trước cảnh xiềng xích nô lệ. Để làm được điều ấy, Đất nước đã phải hy sinh biết bao người con, biết bao sương máu đã phải đổ, và ngay chính bản thân người, cũng đã chịu biết bao đầy ải, ngục tù. Nhưng tinh thần lạc quan vẫn luôn sáng ngời và một niềm tin sắt đá. Bài thơ “Chiều tối” nằm trong tập thơ “Nhật kí trong tù” của Bác là những minh chứng cho điều ấy, được sáng tác trong hoàn cảnh Bác bị giải từ nhà lao Tĩnh Tây đến nhà lao Thiên Bảo. Bằng những vần thơ đơn giản, mộc mạc nhưng trong đó là cả một khát vọng bao la trước sứ mệnh giải phóng dân tộc khi vẫn đang còn dở dang.

Với thể thơ thất ngôn tứ tuyệt, hai câu thơ đầu là ánh nhìn mênh mông, xa xăm của tác giả, một khát vọng mãnh liệt tự do, được tung bay như cánh chim, trôi mơn man như áng mây. Đồng thời, đó cũng là vẻ đẹp thiên nhiên tĩnh lặng, cảnh núi non hùng vĩ trong cảnh chiều tối:

“Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ

Cô vân mạn mạn độ thiên không.”

Dịch thơ:

“Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ,

Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không”

Chỉ với hai câu thơ như Hồ Chí Minh đã phác họa lên một bức tranh về khung cảnh xế chiều êm đềm và tĩnh lặng. Buổi chiểu tà có lẽ là khoảng thời gian khiến tâm trạng con người luôn cảm thấy nhớ nhung nhất, nhớ tới những hình ảnh quen thuộc nơi quê nhà nơi có những người thân yêu, nhớ đến mùi khói lam chiều bay phảng phất, nhớ từng hàng cây, con đường,… Và sẽ làm cho con người ta thấy đầy lạc lõng và cô đơn nếu như đang ở một nơi đất khách quê người, khi đang thiếu thốn tình thương yêu. Cũng như cánh chim sau một ngày dài đi kiếm ăn, khi chiều về cũng bay về rừng, về với tổ ấm quen thuộc “Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ”. Chỉ với những từ ngữ nghe thật giản đơn, bình dị nhưng trắc ẩn trong đó là cả một nỗi lòng tha thiết nhớ quê hương khi Bác đang bị đầy ải ở một nơi xa lạ như vậy. Đồng thời, đó cũng là một khát khao được tung bay như cánh chim giữa bầu trời bao la rộng lớn, khát cọng tìm lại được tự do, trở về quê nhà tiếp tục sự nghiệp cứu nước nhà.

“Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không” vần thơ tiếp theo càng tô nét thêm cho khát vọng mãnh liệt ấy, sự yên ắng, êm ả trôi nhẹ của chòm mây trên trời cao như bước đi lặng lẽ của chính tác giả, đầy cô độc. Nhưng không phải như vậy mà có thể đánh mất đi được nguồn sáng cao đẹp của tinh thần lạch quan, tâm thái ung dung. Bác vẫn thưởng thức được cảnh đẹp thiên nhiên, núi rùng bao la hùng vĩ, Bác vẫn dõi theo cánh chim bay về tổ, áng mây lửng lơ giữa khoảng không thầm lặng. Người như vượt qua chặng đường dài đầy mệt nhọc, thân xác rã rời để hòa mình vào với thiên nhiên. Một lần nữa như khiến chúng ta thấy được cảnh chiều tà lặng lẽ, vừa đẹp những cũng buồn man mác, và hình ảnh đơn độc, xiềng xích của Bác giữa đất trời mênh mông nhưng khát vọng tự do thì luôn tung bay trên bầu trời rộng lớn.

Giữa khung cảnh bao la mà buồn man mác, chợt hiện lên một dáng hình thấp thoáng, đóm sáng bập bùng in màu trong chiều tối nhạt màu:

“Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc,

Bao túc ma hoàn, lô dĩ hồng.”

Dịch thơ:

“Cô em xóm núi xay ngô tối,

Xay hết, lò than đã rực hồng.”

Trong cái bức tranh quá rộng lớn và nhạt màu ấy, cô sơn nữ hiện lên như một điểm nhấn rõ nét, đó như là một sự hòa hợp giữa thiên nhiên và con người, để bức tranh trở nên sinh động đến lạ kì, là sự hòa hợp giữa màu sắc cổ điển với chất thơ hiện đại trẻ trung bình dị. Hình ảnh người thiếu nữ đang chăm chỉ, miệt mài “xay ngô tối”, nó như gọi lên dáng vẻ, nét đẹp của chính con người lao động Việt Nam, quê hương thân yêu của người. Và hình ảnh người thiếu nữ đang cần mẫn làm xay ngô được lặp đi lặp lại trong trong hai câu thơ, hình ảnh ấy dường như không rời khỏi ảnh nhìn của người thi nhân cho đến khi khuất hẳn. Khoảng không gian và thời gian như đang lặng lẽ trôi đi, nhường chỗ cho bóng đêm mịt mù, tăm tối. Rồi một điểm sáng rực hồng, lóe lên giữa khoảng không ấy, là hình ảnh lò than ấm nồng đang đỏ lửa “lô dĩ hồng_lò than đã rực hồng”. Bác Hồ như cảm nhận được sự ấm nóng trong trái tim mình, một sự thân quen ấm áp đầy chan chứa, nó như xua tan đi hết mọi sự cô đơn, mịt tối, hòa cùng ánh sáng cao đẹp của người lãnh tụ vĩ đại dân tộc.Như một điều thường thấy trong Bác, Bác vẫn luôn quan tâm đến cuộc sống xung quanh, luôn hi sinh chính bản thân mình để nhân dân có cuộc sống ấm no hạnh phúc.

Cảm hứng xuyên suốt bài thơ là sự bình dị, chân thật mà ấm áp dạt dào, hồn thơ là cả sự gắn bó, hòa hợp với thiên nhiên, con người. Đó là sự lạc quan trước mọi hoàn cảnh, làm chủ được hoàn cảnh.

Bài thơ “Chiều tối” khép lại để lại cả một nỗi niềm bao la trong tâm hồn. Chỉ với những vân thơ đơn giản đã vẽ lên cả một bức trnah chiều tà với sự sống vẫn đang tuôn chảy cungfn hịp thời gian. Không chỉ là vẻ đẹp thiên nhiên núi rùng, vẻ đẹp của con người trước sự hòa hợp ấy, đồng thời đó cũng lầ tinh thần lạc quan, là khát vọng được tự do luôn nung nấu trở về quê hương để hoàn thành sứ mệnh cao cả. Một vẻ đẹp sáng ngời đến bình dị của Bác.

Phân tích bài thơ chiều tối – Bài làm 2

Hồ Chí Minh là một cái tên mà tất cả con dân Việt Nam đều ghi tạc trong tim với một lòng yêu quý, kính trọng vô bờ bến. Trong quá trình tìm lại tự do cho dân tộc, Bác đã phải chịu rất nhiều khổ cực, gian khó, đã rất nhiều lần bị bắt giam, chuyển từ nhà tù này sang nhà tù khác, bị đánh đập, tra tấn dã man. Tuy nhiên, trong hoàn cảnh khó khăn ấy, ở Người vẫn ánh lên một tinh thần lạc quan, một niềm tin vào một ngày mai tươi sáng. Bài thơ “Chiều tối” nằm trong tập thơ “Nhật kí trong tù” đã thể hiện được phần nào tinh thần ấy của Người. Bài thơ chỉ đơn giản là tả lại cảnh nơi thôn dã vào một buổi chiều tối, thế nhưng ẩn chứa trong đó là một ước mơ tự do cho bản thân, ước mơ được quay trở lại quê hương để tiếp tục sứ mệnh của mình.

Xem thêm:  Cảm nghĩ về đoạn trích Vào phủ Chúa Trịnh - Lê Hữu Trác

Bài thơ được sáng tác khi Bác bị giải từ nhà lao Tĩnh Tây đến nhà lao Thiên Bảo. Bức tranh chiều tối được nhìn qua cặp mắt của người tù tay đeo gông chân vướng xiềng:

“Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ

Cô vân mạn mạn độ thiên không.”

Dịch thơ:

“Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ,

Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không.”

Buổi chiều thường là lúc đoàn tụ, nhưng cũng là khi con người ta thấy vô cùng cô đơn nếu không có một chốn để  về. Cánh chim mỏi sau một ngày kiếm ăn cũng đã bay về tổ của mình. Trên không trung chỉ còn lững lờ một chòm mây. Giữa thiên nhiên bao la hùng vĩ, con người và cảnh vật đều như dừng lại, chỉ có chòm mây ấy vẫn nhẹ nhàng trôi, càng làm nổi bật lên sự yên ắng, êm ả của buổi chiều tối nơi rừng núi. Chòm mây ấy cũng giống như Bác, đang trong tình cảnh tù tội, vẫn phải cô độc bước đi. Chòm mây cô đơn, lặng lẽ, Bác cũng lặng lẽ, cô đơn. Tuy thế, phải là một người có lòng yêu thiên nhiên, phải có một tâm thái ung dung, bình tĩnh, lạc quan, vượt lên mọi gông cùm về thể xác để ngắm thiên nhiên, hòa mình với thiên nhiên như thế. Thân xác mỏi rã rời vì phải đi cả ngày đường vất vả, nhưng Bác vẫn dõi mắt theo cánh chim về tổ, tầng mây lững lờ trôi lúc chiều về.

Tuy chỉ hai câu thơ bảy chữ, nhưng cũng đã khiến cho người đọc tưởng tượng ra được cảnh chiều muộn nơi rùng núi thật mênh mông, âm u, vắng vẻ, quạnh quẽ. Đồng thời, cũng nói lên niềm mong ước quay trở về với quê hương, ước mong được tự do như đám mây kia.

Trong khung cảnh thiên nhiên mênh mông, đượm nét buồn lúc chiều muộn nơi rừng núi, bỗng xuất hiện con người:

“Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc,

Bao túc ma hoàn, lô dĩ hồng.”

Dịch thơ:

“Cô em xóm núi xay ngô tối,

Xay hết, lò than đã rực hồng.”

Giữa cảnh buồn của thiên nhiên như trong thơ cổ, cô sơn nữ hiện lên như  một điểm sáng, làm cho cả bức tranh trở nên sinh động, vui tươi hơn. Đó chính là nét cố điển mà hiện đại trong thơ của Hồ Chí Minh. Bức tranh vừa có người, vừa có hoạt động khỏe khoắn của con người trong đó. Đó chính là nét đẹp, nét đáng quý của người dân lao động. Cô gái đang miệt mài xay ngô bên lò than rực hồng để chuẩn bị bữa tối. Ở đây, bản dịch thơ không đảm bảo được nghệ thuật của bản chữ Hán. Bác đã lặp lại hai chữ “bao túc” ở cuối câu thứ ba và đầu câu thứ tư, như những vòng xay nối tiếp nhau của cô gái, như sự tuần hoàn của thời gian, trời đã tối, tối dần. Bức tranh vừa ấm áp bởi cảnh tượng lao động khỏe khoắn của người thôn nữ lao động, vừa bởi cái ánh hồng của bếp lò. Đó chỉ là một thứ hạnh phúc bình dị, vậy mà Bác vẫn gạt bỏ hết những đau đớn, mệt mỏi về thân xác để cảm nhận được.

Nhà văn Nam Cao đã viết: “Khi người ta đau chân, người ta không còn tâm trí đâu để nghĩ đến người khác được.”, để nói rằng, con người ta thường có xu hướng lo cho những đau khổ của bản thân. Thế nhưng, ở Bác Hồ – một người lúc nào cũng lo nỗi lo của dân tộc, của đất nước – vậy mà cũng vẫn luôn quan tâm đến những thứ nhỏ nhặt nhất, bình dị nhất. Đó chính là nhân cách cao đẹp của vị lãnh tụ vĩ đại của chúng ta.

Bài thơ “Chiều tối” là một bài thơ tiêu biểu cho nét đẹp cổ điển và hiện đại trong thơ Hồ Chí Minh. Bài thơ chỉ đơn giản là tả về phong cảnh thiên nhiên và con người nơi xóm núi khi chiều muộn, đồng thời, cũng ẩn chứa trong đó nỗi niềm ước mong được tự do, được sum họp của Người. Đồng thời, ở Bác, chúng ta vẫn luôn thấy ánh lên một vẻ đẹp của tinh thần quên mình, của một trái tim giàu lòng yêu thương luôn biết quan tâm đến những điều bình dị nhất.

Phân tích bài thơ chiều tối – Bài làm 3

Hồ Chí Minh trước khi trở thành một vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam đã từng biết bao lần vượt qua muôn vàn gian nan, thử thách và không ít những lần trải qua những ngày tháng phải ngồi trong tù. Trong hai năm bị bắt giam ở Trung Quốc, Người đã từng viết:

“Ngâm thơ ta vốn không ham

Nhưng ở trong ngục biết làm chi đây

Ngày dài ngâm ngợi cho khuây

Vừa ngâm vừa đợi đến ngày tự do”

Bác đã làm thơ như một thú vui để giải sầu, để khuây khỏa nỗi lòng những tháng ngày xiềng xích. Cũng trong khoảng thời gian này, khi bị bắt giam và bị giải từ nhà lao này qua nhà lao khác, Bác đã viết lên bài thơ Mộ (Chiều tối).

Bài thơ Chiều tối được viết bằng thể thơ thất ngôn tứ tuyệt, chỉ với 4 câu thơ ngắn gọn, hàm súc nhưng lại vừa tả được nét đẹp của núi rừng trong buổi chiều tà lại ẩn chứa nỗi lòng của nhà thơ, một người tù đang nuôi những hoài bão lớn lao cho đất nước.

Mở đầu bài thơ, tác giả viết:

“Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ

Cô vân mạn mạn độ thiên không.”

(Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ,

Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không).

Buổi chiều xưa nay vẫn là lúc người đi làm quay trở về nhà, đàn chim trở về tổ của mình, gia đình sum họp, người người đoàn tụ. Và ở đây cũng vậy, đàn chim sau một ngày dài mỏi mệt cũng đang bay trở về tìm chốn ngủ của mình. Đến cả những con vật cũng cần phải trở về nhà để ngủ. Nếu vậy con người mà trong bối cảnh này vẫn còn phải di chuyển, phải đi lại thì thật vất vả bao nhiêu.

Đàn chim thì bay về tổ của mình, còn những đám mây thì sao. Những đám mây cũng nhẹ nhàng lững lờ trôi trên bầu trời. Những đám mây khiến cho hình ảnh sắc trời như càng thêm tối tăm hơn. Vậy là buổi chiều đang xuống thật rồi. Buổi chiều đang ngập tràn cả đất trời, cả không gian và trên con đường người tù bước đi.

Xem thêm:  Nghị luận về tác hại của tệ nạn với cuộc sống con người

Buổi chiều ấy được nhà thơ cảm nhận khi đang bị giải từ nhà lao này sang nhà lao khác. Thông thường khi con người ta đang buồn đau, đang gặp cảnh ngộ hết sức khó khăn thì người ta sẽ không có tâm trạng đâu để ngắm trời mây, non nước: “Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ”, ấy vậy mà ở đây, nhà thơ dù trong gian lao khổ cực vẫn nhìn đời, nhìn cảnh vật bằng con mắt của một người thưởng ngoạn. Ngay trong cách nhìn, cách cảm nhận của nhà thơ người đọc vẫn thấy được nét nên thơ, trữ tình của mây trời. Người vẫn điềm nhiên mà nhìn ngắm cái đẹp của cảnh vật, sự thay đổi của không gian. Có lẽ chỉ có những người có tư tưởng lớn thì mới có thể ngoài những nỗi lo về vận mệnh dân tộc, về số phận của bản thân mà vẫn nhận ra được những nét đẹp thuần khiết của sự vật và cảm nhận nó bằng cái nhìn thản nhiên như vậy.

Sau khi đưa con mắt để ngắm nhìn cảnh vật, cái nhìn của nhà thơ đã chuyển sang con người ở vùng sơn cước ấy.

“Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc,

Bao túc ma hoàn, lô dĩ hồng.”

(Cô em xóm núi xay ngô tối,

Xay hết, lò than đã rực hồng.)

Hình ảnh người thiếu nữ xay ngô buổi chạng vạng hiện lên đầy lặng lẽ, đầy bình dị, đơn sơ. Người thiếu nữ khi mà buổi tối đã ập xuống nhưng vẫn miệt mài cặm cụi xay ngô. Sự chăm chỉ của con người nơi núi rừng cũng khiến cho cái nhìn của người tù phải nán lại ngắm nhìn. Người con gái xay ngô cho đến lúc bếp lửa cũng đã hồng rực. Điệp từ “bao túc” như nói đến cái vòng quay của cô gái xay ngô miệt mài và đều đặn, vòng quay ấy giống như sự chảy trôi của không gian và thời gian, cũng đang dần thay đổi. Sự đối lập về màu sắc khi lò than rực hồng tức là bầu trời đã tối lắm rồi. Cái bóng tối càng làm nổi bật lên màu của bếp lửa, vậy mà bước chân người tù vẫn đang lặng lẽ từng bước.

Cô thiếu nữ cũng là người duy nhất xuất hiện trong khung cảnh của núi rừng. Nhưng những hành động của cô như làm sáng lên cả một vùng sơn cước khi mà bóng đêm đang bắt đầu ập xuống. Nếu như ở những câu thơ trước, sự chuyển động chỉ được thể hiện qua cảnh vật thì ở đây, nó chính thức được thể hiện qua hoạt động của con người. Điều này khiến người đọc cảm nhận nhà thơ như không còn cô đơn trước đất trời, trước sự lẻ loi của bối cảnh tù đày nữa.

Bài thơ là sự cảm nhận hết sức tinh tế của nhà thơ trong quá trình di chuyển với một bối cảnh chẳng hề tốt chút nào. Vậy nhưng từng cảnh vật trong bài lại hiện lên đầy nhẹ nhàng, êm ả, thanh bình và giữ được nét đẹp nên thơ, mơ mộng của nó. Qua đây, người đọc có thể thấy được cái tầm của Bác khi trong mối cảnh tù đày người vẫn có cái nhìn lạc quan về sự sống về cuộc đời và có một tình yêu với cảnh vật thiên nhiên. Tâm hồn ấy chính là yếu tố giúp Người vượt qua mọi khó khăn thử thách để đến một ngày Người trở về với cả dân tộc Việt Nam.

Phân tích bài thơ chiều tối – Bài làm 4

Hồ Chí Minh – vị lãnh tụ kính yêu, Người cha già của dân tộc Việt Nam chúng ta, Người đã hi sinh tất cả vì nền độc lập tự do của dân tộc. Bác sinh ra và lớn lên tại vùng quê Nghệ An nghèo khó là nơi có truyền thống hiếu học và bắt nguồn những cuộc khởi nghĩa đấu tranh yêu nước đầu tiên, sống gia đình có truyền thống khoa bảng nên Bác sớm tiếp xúc với Hán học, thông thạo về Nho học, có tâm hồn nhạy cảm và tài năng từ rất sớm nên khi thực dân Pháp xâm lược Bác đã ra đi tìm con đường cứu nước cho cả dân tộc. Con đường văn chương, các di sản về văn học của Bác song song với con đường hoạt động cách mạng cho dù là lúc ở nước ngoài, lúc về lãnh đạo cách mạng trong nước hay chính cả trong hoàn cảnh tù đầy những áng văn, thơ vẫn rất đa dạng và thống nhất giữa chính trị và văn chương, giữa tư tưởng và nghệ thuật. Đây cũng là vũ khí chiến đấu, là động lực cho cách mạng thành công.

Bài thơ Chiều tối là một trong những tác phẩm có hòan cảnh ra đời đặc biệt. Hai câu thơ đầu mở ra bức tranh tự nhiên trong buổi chiều tối:

“Quyện điểu quy vân tầm túc thụ

Cô vân mạn mạn độ thiên không”

Dịch thơ:

“Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ

Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không”

Bức tranh thiên nhiên được tác giả vẽ nên với đầy đủ các yếu tố: không gian, thời gian, điểm nhìn, cảnh vật. Không gian là ở giữa rừng hành quân rộng lớn, vắng lặng đến rợn người tạo cảm giác hiu quạnh, con người ở đây bị bao phủ bởi núi rừng hùng vĩ trở nên lẻ loi và cô liêu hơn trước sự choáng ngợp của không gian. Thời gian được tác giả nhắc đến là “chiều tối” cũng là tên của bài thơ, đay là thời gian cuối cùng của một ngày trước lúc mặt trời lặn gợi ra cảm giác của sự mỏi mệt trên con đường chuyển lao của Bác đi mãi đi mãi mà vẫn chưa đến, cuối ngày là khoảng thời gian mà con người ta được nghỉ ngơi, ăn uống, ngồi nói chuyện với nhau, muôn thú cũng đang tìm “chỗ ngủ” nhưng trong hoàn cảnh này Bác vẫn đang trên đường chuyển lao vất vả. Điểm nhìn của Bác là từ dưới ngước lên trời cao để thấy được cánh chim trời, thấy được “chòm mây” đang trôi, từ điểm nhìn ấy thể hiện tâm thế của Bác vẫn rất ung dung, đường hoàng và hết sức lạc quan mặc dù đang mệt và cần được nghỉ ngơi nhưng tâm hồn vẫn là nguồn nghị lực “thép” vươn lên vượt qua mọi hoàn cành tù đầy khắc nghiệt nhất.

Cảnh vật được tác giả nhắc đến là cánh “chim” và “chòm mây”. Hình ảnh cánh “chim mỏi” lúc cuối ngày đang bay về tìm chỗ ngủ sau một ngày tìm kiếm thức ăn, là báo hiệu cho một ngày sắp kết thúc, màn đêm sắp buông xuống. Tiếp đến là hình ảnh “chòm mây” cô đơn, lẻ loi đang trôi nhẹ nhàng trên nền trời xanh, nó như cô đơn giữa bầu trời bao la ấy chỉ trôi lững lờ, chầm chậm – “mạn mạn”. Bức tranh về tự nhiên được vẽ nên như làm nền cho nhân vật trữ tình với tâm thế ung dung, tự tại, hòa nhập với thiên nhiên, tinh thần vẫn rất đỗi lạc quan vượt lên trên hoàn cảnh qua đó thể hiện lòng yêu thiên nhiên, yêu tự do của Bác dù ở trong cả những hoàn cảnh khắc nghiệt nhất.

Xem thêm:  Bình giảng bài thơ Tự tình 2 - Hồ Xuân Hương

Hai câu thơ cuối tác giả miêu tả bức tranh về cuộc sống con người nơi núi rừng hùng vĩ:

“Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc

Ma túc ma hoàn, lô dĩ hồng”

Dịch thơ:

“Cô em xóm núi xay ngô tối

Xay hết, lò than đã rực hồng”

Bức tranh về cuộc sống sinh hoạt, lao động cảu con người ở hai câu thơ cuối này được tác giả thay đổi điểm nhìn để miêu tả cũng như sự thay đổi của không gian và thời gian tương ứng. Tầm nhìn của tác giả thu xuống mặt đất không còn trên trời bao la nữa. Không gian cũng bị thu hẹp đang ở núi rừng hùng vĩ, bao la giờ thu hẹp lại là thôn xóm, “xóm núi”. Thời gian cũng chuyển tiếp từ buổi chiều tối sang tối hẳn thông qua hình ảnh “lò than”, hình ảnh con người lao động là trung tâm của toàn bài được tác giả làm nổi bật từ cảnh vật thiên nhiên, không gian và thời gian, hình ảnh thiên nhiên làm nổi bật thêm hình ảnh của con người lao động. Cô thôn nữ với hoạt động “xay ngô tối” đều đặn tuy lao động trong thời gian dài, khoảng thời gian đủ cho lò than “rực hồng” nhưng vẫn rất khỏe khoắn, bền bỉ. Tác giả sử dụng điệp vòng tròn “ma bao túc”, “bao túc ma” diễn tả những vòng quay đều đặn của chiếc cối xay ngô với nhịp điệu lao động hang hái của cô “thôn nữ”. Hình ảnh “lò than đã rực hồng” không chỉ là nguồn ánh sáng cho cô gái xay ngô buổi đêm và còn biểu trưng cho niềm tin cách mạng, ý trí quyết tâm đanh thép của Bác ngay cả trong hoàn cảnh bị tù đầy. Qua đây nói nên vẻ đẹp tâm hồn của Bác lạc quan, yêu cuộc sống, yêu lao động, luôn có ý trí, nghị lực phi thường.

Bài thơ Chiều tối là một trong những tác phẩm ra đời trong hoàn cảnh đặc biệt cuả Hồ Chí Minh, đó là khi Bác bị Tưởng Giới Thạch bắt giam và trên đường chuyển nhà giam từ Tĩnh Tây sang Thiên Bảo vào buổi chiều thu năm 1942, tức cảnh mà lời ra từ tâm trạng o ép khi là người tù cách mạng. Bài thơ Chiều tối chính là bài thơ số 31 của tập thơ “ Nhật kí trong tù” đặc sắc. Bài thơ được viết bằng chữ Hán với thể thơ Thất ngôn tứ tuyệt, cả bài thơ gồm hai phần chính: hai câu thơ đầu là bức tranh thiên nhiên của buổi chiều tối nơi núi rừng hoang vu, hai câu thơ còn lại là bức tranh về cuộc sống con người khi trời tối.

Phân tích bài thơ chiều tối – Bài làm 5

Trên đường đi đày từ nhà tù Tĩnh Tây đến nhà tù Thiên Bảo bác đã sáng tác một chùm năm bài thơ và “Chiều tối” là bài thứ ba trong chùm thơ ấy,cũng là bài thơ số ba mốt trong tập “Nhật kí trong tù”.Bài thơ là bức tranh vẽ cảnh hoàng hôn qua con mắt nhìn của người tù đang bị gông cùm và bị áp giải qua một vùng sơn dã.

“Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ,

Cô vân mạn mạn độ thiên không;

Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc,

Bao túc ma hoàn,lô dĩ hồng.”

Dịch:

“Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ,

Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không;

Cô em xóm núi xay ngô tối,

Xay hết,lò than đã rực hồng.”

Buổi chiều tối thường là thời gian kết thúc công việc để trở về với gia đình,nhưng hình ảnh hoàng hôn buổi chiều cũng dễ mang lại  cho con người những cảm xúc cô đơn,tịch liêu

“Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ,

Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không;”

Hình ảnh cánh chim hiện ra cho ta thấy sự mệt mỏi sau một ngày dài,đang bay “về rừng tìm chốn ngủ” báo hiệu một ngày sắp tàn.Người tù phải chuyển lao từ sáng sớm,đầy gian truân vất vả khi trên người là gông cùm,là xiềng xích đến chiều tối vẫn chưa được nghỉ ngơi.Không có từ ngữ nói lên sự vất vả nhưng chỉ bằng một cánh chim bay mỏi đã lột tả được hết tất cả sự mệt nhọc trên chặng đường

Giữa thiên nhiên bao la dường như tất cả đều dừng lại chỉ có một “chòm mây” lững lờ nhẹ trôi.Chòm mây làm nổi bật lên sự êm ả,yên ắng của buổi chiều.Một chòm mây cô đơn,lẻ loi trôi trên bầu trời,cũng như sự cô đơn,độc hành của Bác.Trong hoàn cảnh ấy Bác vẫn có tâm thái ung dung,vẫ hòa mình với thiên nhiên và cảm nhận vẻ đẹp của thiên nhiên,hơn nữa còn thể hiện được khao khát được như cánh chim kia quay về tổ quốc,như đám mây kia được trôi trên nền trời tự do.Một cánh chim,một chòm mây cũng làm nên những vẫn thơ tuyệt vời

“Cô em xóm núi xay ngô tối,

Xay hết,lò than đã rực hồng.”

Đang trong cảnh cô đơn,quạnh quẽ bỗng dưng xuất hiện con người.Hình ảnh cô thôn nữ xuất hiện làm cho bức tranh chiều tối trở nên sinh động,vui tươi hơn.Thiên nhiên dường như đã lui hết về sau làm nền cho con người làm toàn cảnh bức tranh trở nên ấm áp,khỏe khoắn và gần gũi hơn.Sự vận động của hình tượng thơ khiến người đọc có thể mường tượng ra hình ảnh của chiếc cối xay ngô,với âm điệu nhịp nhàng.Vòng quay ấy dường như cũng là vòng quay của thời gian,mang theo cả hơi thở của sự sống.Khi vòng quay của chiếc cối xay ngô dừng lại thì cũng là lúc kết thúc một ngày.Hình ảnh lò than sáng rực hồng chính là trung tâm của bài thơ.Bài thơ không kết thúc trong cảnh màn đêm bao phủ mà kết thúc trong sự ấm áp,trong ánh sáng rực hồng của lò than.Ánh sáng tỏa ra từ bếp lửa,từ cuộc sống bình dị của người lao động.Ánh sáng của niềm tin của sự lạc quan hướng về phía trước và cũng tạo nên vẻ đẹp lãng mạn cách mạng cho bài thơ

Bài thơ “Chiều tôi” là bài thơ tiêu biểu cho nét đẹp cổ điển và hiện đại trong thơ Hồ Chí Minh.Bài thơ chỉ miêu tả đơn giản về cảnh thiên nhiên khi chiều tối và hoạt động của con người “xóm núi” nhưng ẩn chứa trong đó là nỗi niềm khao khát tự do.Đồng thời cũng thể hiện tình yêu thiên nhiên,hòa mình vào thiên nhiên của Bác.

Cảm ơn các bạn các bạn vừa đọc xong top những bài làm văn Phân tích bài thơ chiều tối hay nhất. Chúc các viết cho mình một bài văn Phân tích bài thơ chiều tối thật hay và đạt được kết quả cao.

Post Comment