Văn mẫu lớp 12

Phân tích 8 câu đầu bài thơ Việt Bắc của nhà thơ Tố Hữu

Đề bài: Phân tích 8 câu đầu bài thơ Việt bắc

Bài làm

Tố Hữu (1920 – 2002), tên thật là Nguyễn Kim Thành. Quê ở làng Phù Lai, xã Quảng Thọ, huyện Quảng Điền, Thừa Thiên – Huế. Xuất thân trong một gia đình nhà nho nghèo. Cha và mẹ sớm đã truyền cho ông tình yêu với văn học. Biết làm thơ Đường từ lúc 10 tuổi. Chính gia đình và quê hương đã góp phần hình thành hồn thơ Tố Hữu. Phong cách thơ Tố Hữu là sự hòa quyện giữa nội dung trữ tình chính trị và nghệ thuật biểu hiện đậm đà tính dân tộc. Và Việt Bắc được coi là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất của ông, là một trong những tác phẩm thể hiện thành công chất văn đó của ông.

Qua bài thơ có thể cảm nhận được một thời đại cách mạng và kháng chiến gian khổ mà anh hùng, nhất là nghĩa tình gắn bó thắm thiết của những người kháng chiến với Việt Bắc, với nhân dân, đất nước. Thấy rõ nội dung bài thơ đậm tính dân tộc, làm dào dạt thêm tình yêu quê hương đất nước trong tâm hồn mỗi con người Việt Nam.

Tác phẩm là bản hùng ca về cuộc kháng chiến chống Pháp gian khổ mà anh hùng. Ca ngợi những con người kháng chiến: Đảng và Bác Hồ, anh vệ quốc quân, bà mẹ nông dân, chị phụ nữ…tựu chung là những con người dân tộc. Trong tác phẩm, cũng có rất nhiều tình cảm sâu đậm được thể hiện như tình quân dân, miền xuôi và miền ngược, tình yêu đất nước, tình cảm quốc tế vô sản,….

Bài thơ Việt Bắc là một trong những thành tựu xuất sắc của văn học kháng chiến chống Pháp mang đậm đà tính dân tộc, sử thi hùng tráng. Bài thơ hướng đến cái ta chung với những lẽ sống lớn, tình cảm lớn, niềm vui lớn của con người cách mạng, của cả dân tộc, tình cảm đồng bào đồng chí, tình quân dân. Luôn đề cập đến những vấn đề có ý nghĩa lịch sử và có tính chất toàn dân, Tám câu thơ đầu của tác phẩm được Tố Hữu chắp bút với những lời thơ đậm đà tính dân tộc:

Xem thêm:  Bình giảng đoạn thơ sau trong chương "Đất Nước" (trích trường ca "Mặt đường khát vọng") của Nguyễn Khoa Điềm: "Những người vợ nhớ chồng còn góp cho Đất Nước những núi Vọng Phu (...) Những cuộc đời đã hóa núi sông ta "

“Mình về mình có nhớ ta

Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng.

Mình về mình có nhớ không

Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?

Tiếng ai tha thiết bên cồn

Bâng khuâng trong dạ bồn chồn bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li

 Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”

Đoạn thơ đặc biệt thành công khi vận dụng những thể thơ truyền thống của dân tộc: Lục bát ca dao dạt dào âm hưởng, nghĩa tình của hồn thơ dân tộc với những từ ngữ, những cách nói quen thuộc với dân tộc. Phát huy cao độ tính nhạc, sử dụng tài tình các từ láy, các thanh điệu, các vần thơ,….Sử dụng lối ví von, chuyển nghĩa rất quen thuộc, gần gũi với ca dao, dân ca. Chỉ qua mấy câu thơ cũng cho chúng ta thêm phần khâm phục Tố Hữu và thơ ca của ông. Thơ Tố Hữu là đỉnh cao của thơ trữ tình chính trị.

phan tich 8 cau dau bai tho viet bac cua nha tho to huu - Phân tích 8 câu đầu bài thơ Việt Bắc của nhà thơ Tố Hữu

Phân tích 8 câu đầu bài thơ Việt bắc

Đoạn thơ có sự kết hợp hài hòa hai yếu tố cách mạng và dân tộc. Tâm trạng của người ở lại. Không khí của buổi chia tay, đó là sự nhớ nhung, lưu luyến:

“ Mình về mình có nhớ ta

Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng.

Mình về mình có nhớ không

Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?”

Tố Hữu sử dụng đại từ “ mình” , “ta” ở hai đầu câu thơ tạo cảm giác xa xôi, cách biệt, ở giữa là tâm trạng băn khoăn của người ở lại, không biết bạn còn thủy chung trước bao đổi thay cám dỗ của cuộc sống mới? Câu hỏi tu từ: Mình có nhớ ta”, “ Mình có nhớ không?” càng làm cho người ra đi thêm lưu luyến, cứ vang lên như một niềm khắc khoải khôi nguôi.

Xem thêm:  Phân tích nhân vật Tràng trong tác phẩm Vợ nhặt

Hình thức đối đáp truyền thống trong ca dao: thể hiện tình cảm, tình yêu nam – nữ: “ Mình về có nhớ ta chăng/ Ta về ta nhớ hàm răng mình cười” được vận dụng một cách linh hoạt tài tình vô cùng. Người ở lại nhắc lại kỉ niệm 15 năm kháng chiến gian khổ nhưng nghĩa tình. Không còn đơn thuần là tình yêu nữa mà thay thế bằng tình yêu thương gắn bó với mảnh đấtt quê hương Việt Bắc. Nhớ núi, nhớ rừng, thực chất là nhớ ngọn nguồn của cách mạng.

Tố Hữu đã rất sáng tạo và rất linh hoạt trong việc sử dụng 2 chữ “mình” “ta” nhằm thể hiện tình cảm giữa người cách mạng với đồng bào Việt Bắc. Tình cảm đó là thiêng liêng, cao quý vô cùng. Cuộc chia tay ấy có thể gây thấm thía cho tất cả mọi người, vì tình cảm trong bài thơ là tình cảm lớn, cũng là tình nghĩa lớn

“Tiếng ai tha thiết bên cồn

Bâng khuâng trong dạ bồn chồn bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li

 Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”

Những từ láy thể hiện rất đắt tâm trạng của buổi chia ly. “ Bâng khuâng”, “ bồn chồn” là thể hiện tấm lòng mang nhiều tâm tình, phức tạp. Hụt hẫng về sự chia ly luôn được coi là không đáng có. Vẫn biết cuộc cách mạng với những dự định, kế hoạch tương lai là không cho phép sự chần chừ, do dự, nhưng lòng vẫn nặng gánh vô cùng. Và điều đó khiến con người ta buồn tủi khôn nguôi.

Xem thêm:  Phân tích bài thơ Việt Bắc của tác giả Tố Hữu

Hình ảnh hoán dụ: “Áo chàm” là hình ảnh để nói đến đồng bào Việt Bắc – những con người lam lũ, gian khổ nhưng ân tình, thủy chung. Những con người cùng nhân vật trữ tình tạo nên những kỉ niệm khó quên trong cuộc đời cách mạng, một phần đời ngắn mà dài trong đó những kí ức mãi khó có thể phai mờ trong trái tim của nhân vật trữ tình. Giây phút chia ly nghẹn ngào không thành câu. Không gian im lặng nhưng lại sâu lắng vô cùng, lặng lẽ để trái tim được có một chút khoảng lặng mà nhìn nhận tình cảm của mình

Người ra đi và người ở lại, đều rất thấu hiểu nỗi lòng, tâm trạng của nhau. Nhưng tất cả, tận sâu trong đáy lòng những gì mà họ cảm nhận được đó là những mong muốn điều tốt đẹp dành cho nhau. Mối ân tình, ân nghĩa của người chiến sĩ cách mạng với đồng bào Việt Bắc là sâu đậm vô cùng.

Đoạn thơ mang âm hưởng ngọt ngào, tha thiết. Lời đối thoại gợi lên không khí chia tay lưu luyến , bịn rịn mang màu sắc truyền thống và tinh thần của thời đại. Cấu tứ bài thơ là cấu tứ ca dao với hai nhân vật trữ tình “ta” và “mình”, người ra đi, người ở lại đối đáp nhau tạo nên hình thức nghệ thuật độc đáo tạo nên giọng điệu trữ tình thiết tha, êm ái, ngọt ngào như âm hưởng lời ru, đưa ta vào thế giới của kỷ niệm và tình nghĩa thuỷ chung.

Minh Anh

Post Comment