Văn mẫu lớp 7

Giải thích câu tục ngữ: Đói cho sạch, rách cho thơm

Giải thích câu tục ngữ: Đói cho sạch, rách cho thơm

Tổng hợp những bài làm văn giải thích câu tục ngữ "Đói cho sạch, rách cho thơm" hay nhất của các bạn học sinh giỏi đạt điểm cao. Mời các bạn đọc tham khảo và dựa vào đây viết cho mình một bài văn giải thích câu tục ngữ thật hay và đạt được kết quả cao. Chúc các bạn luôn luôn học tập thật tốt nhé.

Giải thích câu tục ngữ: Đói cho sạch, rách cho thơm – Bài làm 1

Đạo lí làm người của dân tộc ta được thể hiện khá rõ ràng trong kho tàng ca dao, tục ngữ. Nói về lối sống thanh cao, trong sạch, giữ gìn phẩm giá trong hoàn cảnh khó khăn, tục ngữ có câu: Đói cho sạch, rách cho thơm.

Người xưa mượn hai yếu tố thiết thực nhất trong cuộc sống hằng ngày của con người là ăn và mặc để thông qua đó thể hiện quan niệm sống của mình. Trong xã hội phong kiến trước đây, người lao động chân lấm tay bùn thường bị giai cấp bóc lột khinh thường, rẻ rúng. Bọn chúng cho rằng mọi sự xấu xa trên đời đều bắt đầu từ sự cùng khốn này: Bần cùng sinh đạo tặc, hay Đói ăn vụng, túng làm càn.Thực tế cũng có một số người bị tha hóa trước hoàn cảnh nhưng đó chỉ là rất ít, còn phần lớn người lao động chân chính vẫn giữ vững nếp sống lành mạnh, trong sạch truyền thống của cha ông.

Lúc đói bản năng tự nhiên của con người trỗi dậy rất mạnh để bảo tồn sự sống. Liệu có còn đủ lí trí để giữ cho sạch sẽ? Khi nghèo nàn, rách rưới, mấy người còn nghĩ tới thơm tho? Không! Câu tục ngữ này không định đề cập đến nghĩa đen mà cao hơn thế, nó nêu lên một triết lí sống, một quan điểm sống, một nề tảng đạo đức của nhân dân ta.

Câu tục ngữ lấy đói và rách là hai biểu hiện cụ thể của hoàn cảnh khó khăn trong đời sống vật chất của con người để tượng trưng cho cuộc sống gian truân, vất vả. Nước ta là một nước nông nghiệp, trước đây hơn 90% dân số sống bằng nghề làm ruộng. Quanh năm họ dầu dãi nắng mưa, đổ mồ hôi nước mắt trên đồng ruộng để làm ra củ khoai, hạt lúa. Cực nhọc trăm bề nhưng nghèo đói vẫn hoàn nghèo đói bởi sưu cao, thuế nặng, bởi chính sách áp bức, bóc lột tàn khốc của giai cấp thống trị. Đời người nông dân nghèo, hỏi có mấy khi được ấm no, vui vẻ?

Sống trong cảnh đói rách kéo dài triền miên như vậy, nếu không giữ gìn phẩm cách, con người sẽ rất dễ bị tha hóa về đạo đức. Trong hoàn cảnh ấy, những lời khuyên nhủ, những bài học nhân sinh là hết sức cần thiết. Người lao động khuyên nhau, nhắc nhở nhau hãy sống cho trong sạch, đúng với bản chất thiên lương, sao cho khỏi cúi xuống thẹn đất, ngẩng lên thẹn trời và trước hết là để cho lương tâm mình không bị cắn rứt bởi tội lỗi xấu xa.

Quan điểm này đối lập với quan điểm sống tiêu cực của giai cấp boc lột; là sự tự khẳng định và đề cao quan điểm sống thanh cao của người lao động. Không một uy lực nào, một cám dỗ nào có thể làm cho những con người chân chính khuất phục.

Trong sạch trong lối sống, trong nếp nghĩ. Thơm tho trên phương diện danh dự, đạo lí làm người. Điều đó đã được kết tụ trong cách sống cao thượng của những bậc chính nhân quân tử như Nguyễn Trãi, Cao Bá Quát, Nguyễn Công Trứ, Nguyễn Khuyến,… Quan niệm sống ấy là quan niệm sống cao đẹp của nhân dân ta từ ngàn xưa truyền lại. Nó giống như những bông hoa sen vươn lên trên đầm lầy với vẻ đẹp thanh cao và mùi hương thơm ngát.

Giải thích câu tục ngữ: Đói cho sạch, rách cho thơm – Bài làm 2

Trong cuộc sống, để có thể sống đẹp, sống tốt, sống đúng không phải là điều dễ dàng, nhưng cũng không phải là chuyện không thể. Giữa xã hội có nhiều vết nhơ hay trong một môi trường đầy cám dỗ, để có thể sống không hổ thẹn với lòng mình cần rất nhiều bản lĩnh. Bởi vậy cha ông ta đã có câu tục ngữ “Đói cho sạch, rách cho thơm”.

Câu tục ngữ “Đói cho sạch, rách cho thơm” bao gồm hai vế, vừa đối lập vừa bổ sung hỗ trợ cho nhau để hoàn thiện điều khuyên răn mà người xưa muốn nhắn nhủ.

Vế thứ nhất “Đói cho sạch” muốn nhắn nhủ với chúng ta rằng dù rơi vào hoàn cảnh khó khăn, thiếu thốn, cơm không có ăn thì cũng phải ăn uống cho sạch sẽ, không ăn uống mất vệ sinh. Như vậy vừa đảm bảo sức khỏe, vừa tạo thành thói quen về sau. Còn về tầng nghĩa chìm của vế này “đói” chính là chỉ sự nghèo khó, thiếu thốn còn “sạch” ở đây đã có hiện tượng chuyển nghĩa, không phải sạch theo ý nghĩa thông thường nữa. “Sạch” còn mang ý nghĩa chỉ tâm hồn, chỉ tấm lòng, chỉ cách suy nghĩ trong sáng, lành mạnh, không vướng đục.

Dù phải đối mặt với nhiều thiếu thốn, tiền bạc không có nhưng cũng phải giữ được tấm lòng thanh sạch, không làm những điều trái với lương tâm. Như vậy thì cuộc sống dù khó khăn cũng thấy vui vẻ và hạnh phúc. Bản thân sẽ không thấy hổ thẹn, không thấy day dứt. Dù nghèo nhưng cũng không được trộm cắp, dù muốn cũng phải cắn răng chịu đựng. Có rất nhiều người lâm vào hoàn cảnh bế tắc nên đã làm “liều’ đi ăn trộm, đi đánh bài bạc, đi làm những việc xấu xa để mong có tiền tiêu.

Xem thêm:  Tả một danh lam thắng cảnh mà em biết

Thực ra đến bước đường cùng họ mới làm như vậy nhưng đây là điều không nên. Một lần rồi còn có lần thứ hai, thứ ba và cứ tiếp diễn như thế. Để tấm lòng mình thanh sạch, không bị phủ đục thì cuộc sống dù khó, dù thiếu vẫn thấy rằng mình thanh thản, không phải cắn rứt.

Vế thứ hai của câu nói “Rách cho thơm” ý chỉ dù rách nát, quần áo không lành lặn thì cũng không được để bẩn, phải để chúng luôn thơm tho, để người khác nhìn vào không kì thị và không chỉ trọ. Chúng ta vẫn thấy rất nhiều người nghèo đói, quần áo không có mặc nhưng họ vẫn luôn giữ được sự thơm tho, sạch sẽ. Ý thứ hai của từ “thơm” cũng như từ “sạch”. Ý chỉ những điều trong sáng, đúng đắn, luôn giữ đúng đạo nghĩa, không khiến cho tâm hồn phải bận tâm suy nghĩ nhiều.

Em đã từng thấy có hai mẹ con nghèo đến nỗi những bữa cơm cũng thiếu, nhiều khi còn phải nhờ sự giúp đỡ của mọi người nhưng vào căn nhà họ luôn sạch sẽ, tinh tươm. Đứa bé nhiều lúc đói, thấy người khác ăn cũng phát thèm nhưng kiềm chế và nhẫn nhịn chờ mẹ mamg chút gì đó về.

Câu tục ngữ khuyên con người ta dù phải rơi vào thiếu thốn đến cùng cực thì hãy luôn giữ tấm lòng mình được thanh sạch, không bị những thứ xấu dụ dỗ, không bị những điều không nên lôi kéo vào. Bởi rằng nó sẽ tạo thành thói quen, thành một con đường không tốt về sau mà mọi người cứ mặc định bước vào.

Khi chúng ta giữ được sự trong sáng của tâm hồn thì cuộc sống thiếu thốn vật chất nhưng niềm vui và sự thanh thản trong tâm hồn vẫn luôn hiện hiển trong đôi mắt thánh thiện ấy.

Cha ông ta có câu “Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn” cũng nhằm nhắn nhủ điều này đối với mọi người. Sống đẹp, sống đúng là cách sống mà chúng ta cần vươn tới.

Đối với những người trẻ, đừng để bị cuốn vào vòng quay của xã hội mà đánh mất đi cái tốt đẹp của bản thân mình.

Thật vậy, câu tục ngữ đã có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với cuộc sống của mỗi người. Giúp chúng ta sống tốt, sống đẹp, sống hạnh phúc hơn, trở thành người có ích cho xã hội.

Giải thích câu tục ngữ: Đói cho sạch, rách cho thơm – Bài làm 3

Trong cuộc sống hiện tại cũng như thời xưa, vẻ đẹp bên ngoài là vốn quý, là niềm tự hào của mỗi con người. Song phẩm chất bên trong còn quý giá hơn nhiều. Trong kho tàng tục ngữ, cao dao Việt Nam có rất nhiều câu tục ngữ thể hiện điều đó. Và một tiêu biểu, điển hình, phổ biến nhất đó chính là câu tục ngữ: “Đói cho sạch, rách cho thơm”.

Câu tục ngữ có hai vế, đối rất chỉnh. tác giả dân gian đã mượn những thứ gần gũi, thiết thực với đời thường để biểu lộ những tư tưởng, quan điểm của những người dân lao động. Câu tục ngữ này mượn hình ảnh “đói” và “rét” để nói lên hoàn cảnh nghèo khổ, thiếu thốn của cuộc sống bấy giờ. “Sạch” và “thơm” là cách sống trung thực, không tham lam, biết giữ gìn phẩm chất trong sạch, không sa vào tội lỗi. Hai chữ “cho” có nghĩa là giữ lấy. Hai động từ đó là hai động từ quan trọng nhất trong bài, thể hiện hành động, thói quen, những biểu lộ của người dân lao động. Phải biết giữ gìn phẩm giá, nhân cách đó chính là bài học của câu tục ngữ trên. Đó cũng chính là quan điểm sống của người dân lao động hoàn toàn trái nghịch với cách sống của giai cấp thống trị.

Thời phong kiến xưa, xã hội đầy rẫy những bất công, rối ren, giai cấp thống trị nghiệt ngã, bóc lột nhân dân ta dưới nhiều hình thức, coi thường, khinh rẻ những người dân lao động. Theo bản năng của con người, “con giun xéo lắm cũng quằn”, đến mức đường cùng thì tự nhiên phải biết chống lại bằng bất cứ hành động nào, có mấy ai nghĩ đến việc giữ gìn phẩm chất, thanh danh. Ấy vậy mà những người dân lao động, đối với họ điều đó là quan trọng nhất, là mục tiêu để hướng tới, là động lực thúc đẩy để sống. Dù có bần cùng, đói khổ đến đâu thì ý chí kiên cường của họ vẫn luôn chiến thắng, niềm tin của họ vẫn không bao giờ tàn lui. Từ xa xưa, nước ta vốn dĩ là một nước gắn liền với đồng ruộng, nhân dân ta lam lũ cùng nắng mưa, giai cấp thống thị vẫn vắt kiệt sức của họ bởi những sưu thuế nặng nề, chính sách áp bức đến tận xương tuỷ. Trong hoàn cảnh như vậy, con người mà không có lập trường thì rất dễ bị nhơ bẩn về đạo đức. Những người dân lao động chỉ biết dựa vào nhau, thốt nên lời những kinh nghiệm của cuộc sống để khuyên nhủ nhau sống sao cho khỏi hổ thẹn với trời đất, sao cho khỏi cắn rứt lương tâm, danh dự, ám ảnh bới những tội lỗi xấu xa mà mình đã gây ra.

Xem thêm:  Tả mưa xuân xứ Bắc - Văn mẫu 7

Nói kết lại, đối với người lao động thời xưa, vật chất không có gì, họ chỉ biết sống dựa vào ý chí, niềm tin, sự nỗ lực, phấn đấu. Nhờ vào những yếu tố đó mà họ đã vượt lên được số phận, biết sống vui vẻ, lạc quan, yêu đời, không một sự bóc lột nào có thể tước đi được tinh thần, lý trí của họ. Điều đó đã được đúc kết qua quá trình lao động sản xuất, cô đọng được qua từng suy nghĩ của mỗi con người. Quan niệm sống ấy thật cao đẹp, nó không chỉ là kinh nghiệm mà nó còn là lời dạy dỗ, khuyên răn, chỉ bảo, áp dụng cho tất cả mọi người.

Giải thích câu tục ngữ: Đói cho sạch, rách cho thơm – Bài làm 4

Từ xưa cho đến nay thì nhân dân ta có những truyền thống đạ lý tốt đẹp và ông cha cũng thật khéo léo khi gửi gắm những đạo lý đó thông qua những câu tục ngữ. Có thể nói trong số những đạo lý đó thì việc nói đến phẩm giá của con người cũng được nhắc đến và câu tục ngữ “Đói cho sạch, rách cho thơm” là một ví dụ điển hình.

Thật tài tình biết bao nhiêu khi các bậc tiền nhân cũng đã thật linh hoạt và đã mượn hai yếu tố thiết yếu nhất trong cuộc sống hàng ngày đó chính là hai việc “ăn” và “mặc”. Sử dụng hai việc ở trong cuộc sống để thông qua đó phản ánh quan niệm sống. Ta cũng như thấy được rằng, chính trong xã hội phong kiến thì những người lao động chân lấm tay bùn quanh năm vất vả với ruộng đồng thường bị giai cấp bóc lột khinh thường. Họ là những người dân lao động bị tầng lớp thống trị bóc lột từ sức lao động thế rồi thân phận, nhân cách của họ cũng bị thế lực lớn hơn coi như thật rẻ rúng. Tầng lớp thống trị gian ác thì ở bọn chúng cho rằng mọi sự xấu xa trên đời đều bắt đầu từ sự cùng khốn đúng như câu “Bần cùng sinh đạo tặc” hay nói cách khác đó chính là câu tục ngữ gần gũi như “Đói ăn vụng, túng làm càn”. Thực tế, ta dường như cũng đã có một số người bị tha hóa trước hoàn cảnh. Bên cạnh đó cũng lại còn phần lớn người dân lao động vẫn giữ vững nếp sống lành mạnh và thật đẹp đẽ trong sạch của ông cha.

Lúc đói, với chính bản năng tự nhiên của con người trỗi dậy rất mạnh để bảo tồn sự sống của chính mình. Và khi như vậy thì liệu có còn đủ lí trí để giữ cho sạch sẽ  nữa không. Thế rồi khi nghèo nàn, rách rưới lúc này đây thì mấy người còn nghĩ tới thơm tho? Có lẽ ta như phải hiểu được rằng, chính câu tục ngữ này không chỉ đề cập đến cái đói, ta như thấy được chính cái rách mà cao hơn thế câu “Đói cho sạch, rách cho thơm” dường như cũng đã nêu lên một triết lí sống, hay đó cũng chính là một quan điểm sống làm nền tảng đạo đức của nhân dân ta.

Câu tục ngữ như thật tài tình khi đã lấy “đói” và “rách” là hai biểu hiện cụ thể nhất, tiêu biểu nhất chính để nói về những hoàn cảnh khó khăn trong đời sống vật chất của con người để phản ánh cuộc sống gian truân, vất vả. Có thể nhận định được rằng, nước ta là một nước nông nghiệp, trước đây hơn 90% dân số sống bằng nghề làm ruộng vát vả quanh năm. Thế rồi quanh năm họ như cũng đã “bán mặt cho đất, ban lưng cho trời” lúc nào cũng dãi dầu nắng mưa, và họ cũng phải “đổ mồ hôi sôi nước mắt” chính trên đồng ruộng để làm ra củ khoai, hạt lúa. Có thể thấy được những nỗi cực nhọc trăm bề nhưng nghèo đói vẫn hoàn nghèo đói bởi sưu gạo,thuế nặng. Nguyên do ở đây có lẽ chính là bởi chính sách áp bức bóc lột tàn khốc của giai cấp thống trị. Ta như thấy được ở họ như suốt đời,người nông dân nghèo có mấy khi được vui vẻ, hay cuộc sống như ấm no đâu.

Thực sự ta như thấy được khi sống trong đói rách kéo dài triền miên như vậy,nếu không giữ gìn phẩm giá thì lúc này đây con người sẽ rất dễ bị tha hóa về đạo đức.

Có thể nhận biết được chính trong hoàn cảnh ấy,những lời khuyên nhủ,những bài học nhân sinh là hết sức cần thiết. Ta như thấy được chính người lao động khuyên nhau, đồng thời như cũng đã nhắc nhở nhau hãy sống cho trong sạch, sống sao mà thật đúng với bản chất thiên lương,sao cho khỏi “cúi xuống thẹn đất,ngẩng lên thẹn trời” và trước hết ta có thể thấy được điều này dường như cũng chính là để cho lương tâm mình không bị cắn rứt bởi tội lỗi xấu xa nữa.

Thực sự thì chính với quan điểm “Đói cho sạch, rách cho thơm” như là sự đối nghịch với quan điểm sống tiêu cực của giai cấp bóc lột. Quan điểm đó chính là sự tự khẳng định và đề cao lối sống thanh cao của những người dân lao động. Qủa thực cũng không một uy lực nào, hay là một cám dỗ nào có thể làm cho những con người chân chính khuất phục được.

Xem thêm:  Nghị luận Sách là ngọn đèn bất diệt của trí tuệ con người

Quan niệm sống “Đói cho sạch, rách cho thơm” là một bài học, lời khuyên răn rất chân thành và cũng thật thấm đẫm những giá trị đạo đức mà người xưa khuyên răn chúng ta. Mỗi người chỉ được sống trong đời một lần nên hãy biết sống sao cho thật đẹp bạn nhé!

Giải thích câu tục ngữ: Đói cho sạch, rách cho thơm – Bài làm 5

Trong cuộc sống để sống đẹp, sống ý nghĩa không phải một chuyện dễ dàng những cũng không có nghĩa là không thể. Nhất là giữa xã hội phức tạp, môi trường chứa nhiều cám dỗ và những góc khuất nhưng vẫn đâu đó có những người giữ mình  trong sạch, không bị ảnh hưởng bởi những điều đó. Chính vì thế dân gian có câu: “Đói cho sạch, rách cho thơm”.

Trước hết chúng ta có thể thấy câu tục ngữ gồm hai vế đối lập để bổ sung và hỗ trợ cho nhau. “Đói cho sạch” tức là dù trong hoàn cảnh khó khăn, nghèo đói nhưng cũng phải ăn uống đảm bảo vệ sinh để đảm bảo sức khỏe và hình thành  thói quen tốt. Tuy nhiên nếu ý nghĩa chỉ có vậy thì tục ngữ không thể nào là trí tuệ của người xưa được. “Đói” là để chỉ hoàn cảnh thiếu thốn, nghèo khổ của con người mà “sạch” ở đây còn mang một lớp nghĩa khác đó là chỉ tâm hồn, suy nghĩ và nhân cách trong sạch, lành mạnh. Dù đang phải đối mặt với sự khó khăn, nghèo túng nhưng quyết không vì thế mà bán rẻ lương tâm, làm những chuyện trái với luân thường, đạo lý. “Rách cho thơm” với nghĩa đen nhằm nói rằng dù quần áo chúng ta mặc thiếu thốn, rách nát nhưng cũng không được để bẩn mà phải sạch sẽ, thơm tho. Tương tự như vế thứ nhất thì “rách” vẫn là ám chỉ hoàn cảnh của con người mà “thơm” là vẻ đẹp về nhân cách, về hành động của một người dù túng quẫn nhưng vẫn giữ mình thanh sạch, không bị nhiễm bụi trần.

Thực tế cuộc sống luôn có sự phân chia, phân hóa giàu nghèo. Ngay ở một thành phố giàu có, tráng lệ nhất thì vẫn có những khu tối tăm, lụp xụp nơi mà những tầng lớp lao động, nghèo khổ cư ngụ. Sống trong hoàn cảnh tăm tối, nghèo đói nhưng rất nhiều người giữa được tấm lòng trong sạch. Họ là những người lao động cần mẫn để mưu cầu no đủ, hạnh phúc một cách chính đáng. Họ có thể nghèo về của cải vật chất nhưng lại giàu về tình yêu thương, về nhân cách. Chúng ta chắc hẳn đã bắt gặp không ít những người công nhân, người lao công trong những giờ nghỉ ngơi dù cầm trên tay những cốc nước, những mẩu bánh mì nhưng nụ cười vẫn luôn giữ trên môi. Dù công việc với tiền lương ít ỏi nhưng họ sẵn lòng giúp đỡ nhau khi gặp khó khăn, quý trọng tình cảm và tình yêu thương, sẻ chia giúp đỡ với những người xung quanh. Hay những người nông dân cần cù, chăm chỉ lao động trên những thửa ruộng dù thiếu thốn, vất vả nhưng vẫn luôn giữ được sự trong sáng của tâm hồn. Những người dù hoàn cảnh khó khăn, dù sống trong căn nhà sập xệ nhưng lại luôn giữ ngăn nắp, sạch sẽ.

Bên cạnh những người giữ vừng lập trường, bảo vệ nhân cách của bản thân thì không ít người đã lung lay ý chí, bị lợi ích làm mờ mắt. Nhiều người khi lâm vào hoàn cảnh bế tắc thì quyết làm liều, làm trái với lương tâm và pháp luật đó là trộm cắp, bài bạc để có tiền tiêu. Có những người vì những cám dỗ của tiền tài mà làm tay sai bán nước, vì lợi nhuận mà làm những việc trái với lương tâm. Ngày nay nhất là trong thị trường có rất nhiều thương nhân, người bán hàng vì ham mê lợi ích mà rắp tâm đầu độc đồng bào của mình đó là buôn và làm thực phẩm bẩn, hàng kém chất lượng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của mọi người. Đây quả thật là những hành vi đáng chê trách và lên án nặng nề. Họ làm việc trái luân thường đạo lý mặc dù được lợi ích nhất thời nhưng chắc chắn lương tâm sẽ bị cắn rứt. Ông cha ta từng nói “Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn” chính là để căn dặn chúng ta cần phải sống đẹp, sống đúng không nên để hoàn cảnh chi phối và đổ thừa cho hoàn cảnh.

Đói cho sạch, rách cho thơm” là quan niệm sống mà cúng ta cần trân trọng và giữ gìn nhất là với giới trẻ chúng ta cần có lập trường và định hướng cho bản thân để không sa ngã và bị lôi kéo mà đánh mất đi bản chất tốt đẹp của mình. Có như vậy chúng ta mới cảm thấy hạnh phúc, vui vẻ, trở thành người có ích cho gia đình và xã hội, được mọi người yêu quý.

Cảm ơn các bạn các bạn vừa đọc xong top những bài làm văn giải thích câu tục ngữ "Đói cho sạch, rách cho thơm" hay nhất. Chúc các bạn có một bài văn giải thích cho câu tục ngữ thật hay và đạt được điểm cao nhé.

Post Comment