Văn mẫu lớp 8

Giải thích câu tục ngữ: Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau

Giải thích câu tục ngữ: Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau

Tổng hợp những bài làm văn giải thích câu tục ngữ "Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau" hay nhất của các bạn học sinh giỏi đạt điểm cao. Mời các bạn đọc tham khảo và dựa vào đây viết cho mình một bài văn giải thích câu tục ngữ thật hay và đạt được kết quả cao. Chúc các bạn luôn luôn học tập thật tốt nhé.

Giải thích câu tục ngữ: Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau – Bài làm 1

Mọi sự thành công trong đời luôn là thành quả tốt đẹp nếu như có sự dấn thân và tiên phong. Có câu nói rất hay đó chính là “Đừng đi theo lối mòn mà hãy băng qua những nơi không có dấu chân để có thể tạo ra những con đường”. Còn trong câu tục ngữ xưa của cha ông ta như đang phê phái một lối sống như chỉ làm cây tầm gửi mà thôi, đó là câu “Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau”. Rất nhiều ý kiến trái chiều nói về sự đúng sai của cấu tục ngữ.

Qủa thực câu tục ngữ đó có giá trị như một lời khuyên nhủ răn dạy hay một lời phê phán thói khôn ranh thủ lợi dụng. Tất cả chúng ta hiểu và tiếp nhận câu tục ngữ này như thế nào thì vẫn còn gây tranh cãi. Khi chúng ta xét về mặt nghĩa đen của câu này là khi được mời đi ăn cỗ thì nên đi trước mọi người để giành lấy miếng ngon. Bởi khi mà chúng ta đến trước sẽ được ăn trước các món ăn nóng sốt và đầy đủ không lo ai tranh giành. Nhưng hãy nhớ rằng khi nào lội nước thì phải đi sau, để có thể nhường cái khó khăn nguy hiếm lại cho người khác. Khi chúng ta đi sau thì người đi trước như đã dấn thân vào tất cả nguy hiểm hết rồi nên đi sau có thể quan sat thấy mà tránh xa những chỗ đó ra.

Trong chúng ta ai ai cũng biết câu tục ngữ không bao giờ dừng lại ở nghĩa đen cả. Có lẽ chính bởi vậy, cho nên mỗi người chúng ta dễ dàng nắm bắt ngay nghĩa bóng. Ta như thấy được câu này ý nói khi hưởng quyền lợi thì tranh thủ để đến nhanh nhất, đầu tiên khi để khỏi mất phần nhưng trước khó khăn, gian khổ, nguy hiểm thì tụt lại sau nhường cho người khác làm trước để tránh khó khăn về mình. Và cũng chính vì như thế câu tục ngữ này nói về vân đề hương thụ và cống hiến. Cụ thể hơn nữa ta như phải biết được rằng chính những câu này phản ánh và phê phán một cách sống khôn ranh, thực dụng xưa nay trong xã hội.

Chính những điều đó chúng ta cần phải khẳng định là câu này chỉ đúng khi dùng với mục đích phê phán để có thể nhằm chê bai chí trích thói khôn vặt láu cá. Hay đó lại là một trong những lối sống thực dụng chi chăm lo vào việc thủ lợi riêng cho mình.

Nhưng nếu như chúng ta mà như lại được dùng làm một lời khuyên bảo, và như để có thể răn dạy về một cách sống thì câu này hoàn toàn sai trái. Có lẽ rằng tất cả chúng ta không sao chấp nhận được ý nghĩa đó. Và vì sao? Ai ai cũng biết tục ngữ là túi khôn của cha ông ta luôn được biết đến chính là lời hay, ý đẹp như đã được đúc kết từ ngàn xưa lắng đọng, đúc kết lại nhằm nêu ra những bài học có ý nghĩa sâu sắc về lẽ sống ở đời, nói về đạo lí làm người thì chắc chắn rằng không bao giờ cỏ vũ hay khích lệ chho những lối sống thấp hèn chỉ biết đến mình như vậy. Cho nên câu tục ngữ là một câu tục ngữ mang tinh thần phê phán.

Trong cuộc sống mà ai ai cũng có thói quen “Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau”. Dường như nó cũng chính là lối xử thế của những người chỉ biết có quyền lợi cá nhân của mình nên họ cũng đã sẵn sàng lấy đó làm xuất phát điểm để hành động. Qủa thật những người sai trái này dường như ở họ không bao giờ họ chịu mở mắt ra, nới tầm suy nghĩ ra để nghĩ đến người khác, mở rộng lòng của chính mình ra để quan tâm đến người khác. Họ là những người thực dụng và quá vụ lợi, chỉ lo lợi ích của cá nhân mình chứ không hề đặt mình vào vị trí và hoàn cnahr của người khác. Và chính với lối sống ranh ma, khôn vặt vừa phân tích trên hoàn toàn đối lập với đạo đức xã hội chủ nghĩa của chúng ta ngày nay. Thực sự để có thể sống trong xã hội mới này chúng ta mỗi người đều là thành viên trong xã hội. Điều này cũng có nghĩa là đều có trách nhiệm phải đóng góp công sức để có thể xây dựng cuộc sống xã hội mới ngày càng một tốt đẹp hơn, hạnh phúc hơn. Chúng ta phải cùng nhau vượt khó đừng bao giờ  ỉ lại cho người khác. Hãy đặt bạn vào hoàn cảnh của người ta khi bị bạn đùn đẩy những việc khó mà bản thân học cũng không thích.

Tựu chung lại ta như thấy được chính với hai quan niệm sống “Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau” và dường như mọi người luôn quan niệm trước cái lo của thiên hạ, vui sau cái vui của thiên hạ đối lập nhau hoàn toàn. Tất cả mỗi chúng ta không thế nào chấp nhận thái độ sống ích kỉ, cá nhân vụ lợi, chỉ biết mỗi bản thâm mình. Nói theo nhà thơ Thanh Hải trong “Mùa xuân nho nhỏ” mỗi con người chúng ta phải làm một mùa xuân nho nhỏ như là để có thể cống hiến sức lực và cuộc đời của mình để góp phần làm nên mùa xuân chung của đất nước và của toàn dân tộc.

Xem thêm:  Viết một đoạn văn giới thiệu nhà văn Ngô Tất Tố, trong đó có sử dụng hai câu phủ định (gạch dưới chân câu văn đó)

Giải thích câu tục ngữ: Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau – Bài làm 2

Nếu là con chim chiếc lá

Thì con chim phải hót, chiếc lá phải xanh

Lẽ nào vay mà không có trả

Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình.

(Tố Hữu)

Với những câu thơ trên nhà thơ Tố Hữu nêu lên quan niệm của mình, sống là cống hiến. Đông đảo thanh niên ta lâu nay, đặc biệt là trong thời kì chống Mỹ cứu nước cũng đã dấy lên phong trào thi đua đi bất cứ nơi đâu, làm bất cứ việc gì mà Tổ quốc cần. Các anh đã xung phong gương mẫu sẵn sàng lao đến những điểm nóng, điểm gian khố nhất, những công việc nặng nề khó khăn nhất và cũng đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình.

Lẽ sống cao đẹp này hoàn toàn trái ngược với câu tục ngữ quen thuộc “Ăn cổ đi trước, lội nước theo sau”.

Câu tục ngữ đó có giá trị như một lời khuyên nhủ răn dạy hay một lời phê phán thói khôn ranh thủ lợi.

Chúng ta hiểu và tiếp nhận câu tục ngữ này như thế nào?

Nghĩa đen của câu này là khi được mời đi ăn cỗ thì đi trước mọi người để giành lấy miếng ngon. Đến trước sẽ được ăn trước các món ăn nóng sốt và đầy đủ không lo ai tranh giành. Nhưng khi nào lội nước thì phải đi sau, nhường cái khó khăn nguy hiếm lại cho người khác. Đi sau chắc chắn sẽ biết rõ chỗ cạn chỗ sâu, không khi nào phải sa xuống hố cả.

Ai cũng biết câu tục ngữ không bao giờ dừng lại ở nghĩa đen cả. Bởi vậy, ta dễ dàng nắm bắt ngay nghĩa bóng. Câu này ý nói khi hưởng quyền lợi thì tranh thủ để đến nhanh nhất, trước nhất để khỏi mất phần nhưng trước khó khăn, gian khổ, nguy hiểm thì tụt lại sau nhường cho người khác làm trước.

Như thế câu tục ngữ này nói về vân đề hương thụ và cống hiến. Cụ thể hơn, câu này phản ánh và phê phán một cách sống khôn ranh, thực dụng xưa nay trong xã hội.

Điều đó chúng ta cần phải khẳng định là câu này chỉ đúng khi dùng với mục đích phê phán nhằm chê bai chí trích thói khôn vặt láu cá, một lối sống thực dụng chi chăm lo vào việc thủ lợi riêng cho mình.

Nhưng nếu được dùng làm một lời khuyên bảo, răn dạy về một cách sống thì câu này hoàn toàn sai trái. Chúng ta không sao chấp nhận được ý nghĩa đó. Vì sao? Ai cũng biết tục ngữ là túi khôn của cha ông ta, là lời hay, ý đẹp, cỏ lạ, hoa thơm tư tưởng từ ngàn xưa lắng đọng, đúc kết lại nhằm nêu ra những bài học có ý nghĩa sâu sắc về lẽ sống ở đời, về đạo lí làm người, nhất định là không thể cổ vũ cho lối sống thấp hèn như thế. Do đó mà câu tục ngữ chi có mục đích phê phán.

Ai lại không tán thành thái độ phê phán cách sống “Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau”. Đó chính là lối xử thế của những người chỉ biết có quyền lợi cá nhân của mình nên sẵn sàng lấy đó làm xuất phát điểm để hành động. Không bao giờ họ chịu mở mắt ra, nới tầm suy nghĩ ra để nghĩ đến người khác, mở rộng lòng ra để quan tâm đến người khác. Họ là hạng người tự tư tự lợi, vị kỉ, hèn kém chỉ biết có hưởng thụ không hề nghĩ đến cống hiến, chì biết nhận chứ không biết cho. Trước một nhiệm vụ khó khăn họ sẵn sàng lẩn tránh, không chút ý thức trách nhiệm nào cả. Đó là những kẻ “Ăn thì ăn những miếng ngon, Làm thì chọn việc cỏn con” mà làm vì tôn thờ chủ nghĩa cá nhân nên họ cố vun vén, giành giật quyền lợi, bổng lộc về riêng cho mình. Số người ấy thời nào cũng có nhưng không nhiều bởi lẽ nếu xưa nay ai cũng “Ăn cỗ di trước, lội nước theo sau” cả thì chúng ta làm sao có được một cuộc sống như ngày hôm nay.

Lối sống ranh ma, khôn vặt vừa phân tích trên hoàn toàn đối lập với đạo đức xã hội chủ nghĩa của chúng ta ngày nay. Sống trong xã hội mới này chúng ta mỗi người đều là thành viên nghĩa là đều có trách nhiệm phải đóng góp công sức để xây dựng cuộc sống xã hội mới ngày càng một tốt đẹp hơn, hạnh phúc hơn. Với lẽ sống cao đẹp “mỗi người vì mọi người, mọi người vì mỗi người” khi đời sống của xã hội được nâng cao lên thì đời sống mỗi cá nhân cũng được nâng cao.

Hiếu được ý nghĩa sâu sắc của câu tục ngữ này, ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, chúng ta phải ra sức rèn luyện phấn đấu để có được một lối sống vị tha, cao đẹp, biết nhận nhưng cũng biết cho, biết hưởng thụ nhưng cũng sẵn sàng cống hiến. Là cán bộ, là đảng viên, là đoàn viên, hơn ai hết, chúng ta phải tâm niệm lời dạy của người xưa lo trước cái lo của thiên hạ, vui sau cái vui của thiên hạ và sẵn sàng làm theo lời Bác dạy: “Đảng viên đi trước làng nước đi sau”.

Xem thêm:  Hãy kể lại một việc làm khiến bố mẹ em vui lòng

Tóm lại, hai quan niệm sống “Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau” và lo trước cái lo của thiên hạ, vui sau cái vui của thiên hạ đối lập nhau hoàn toàn. Chúng ta không thế nào chấp nhận thái độ sống ích kỉ, cá nhân vụ lợi. Nói theo nhà thư Thanh Hải, mỗi con người chúng ta phải làm một mùa xuân nho nhỏ cống hiến sức lực và cuộc đời của mình để góp phần làm nên mùa xuân chung của đất nước và của toàn dân tộc.

Giải thích câu tục ngữ: Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau – Bài làm 3

Trong xã hội luôn có những sự phân hóa của con người, có người tốt kẻ xấu, người nghèo kẻ giàu… Bên cạnh đó có những người chăm chỉ lao động, lấy cống hiến, làm điều tốt làm mục tiêu nhưng cũng có không ít kẻ vụ lợi, sống ích kỷ, thấy khó khăn, nguy hiểm thì tránh né, đùn đẩy cho người khác. Đó là lối sống tư lợi cá nhân bị nhân dân ta phê phán qua câu tục ngữ: “Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau”.

Có thể thấy câu tục ngữ đã đề cập đến hai việc quen thuộc trong đời sống thường ngày đó là “ăn cỗ” và “lội nước”. Chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy rằng cái lợi của việc đi trước khi “ăn cỗ” đó là sẽ được mời ở mân trên hoặc chỗ tốt còn ai chậm chân thì sẽ phải chịu thiệt hơn. Còn đối với “lội nước” thì ngược lại người đi sau sẽ có lợi thế hơn đó là nhìn người đi trước để đoán mức nông sâu để biết đừng tránh. Qua câu tục ngữ đã nói lên qua điểm sống thực dụng, ích kỉ, lối sống tham lam vụ lợi. Họ là những người luôn tranh giành quyền lợi, vơ lợi ích về bản thân. Mỗi khi thấy bất lợi cho mình hay nguy hiểm thì cũng là người bỏ chạy đầu tiên. Có thể thấy đây là một kiểu người sống cơ hội, tiểu nhân và đáng bị chê trách trong xã hội.

Xã hội của chúng ta ngày một phát triển là công sức của biết bao thế hệ vun đắp thành. Tất cả những giá trị về vật chất hay tinh thần thì đều là từ mồ hôi, nước mắt xương máu của người khác đổ xuống mới có được. Vậy nên nếu muốn hưởng thụ thành quả trước hết chúng ta phải là người thấm nhuần đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, có cống hiến rồi mới hưởng thụ. Đây chính là lối sống ngay thẳng đúng đắn mà mọi người cần noi theo. Trong kho tàng ca dao tục ngữ mặc dù dùng để răn dạy mọi người nhưng không phải chỉ chọn lựa những lời hay ý đẹp mà còn không ít câu nhằm chế giễu, phê phán thói hư tật xấu nhằm để chúng ta rút ra bài học, cách sống sao cho đúng đắn. “Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau” là một câu như thế. Từ xa xưa đến nay cái tốt cái đẹp đều không chấp nhận cái xấu xa độc ác nhưng hai điều đó vẫn luôn cùng tồn tại. Cái ác vẫn tồn tại bên cạnh cái thiện, người sống lý tưởng cao đẹp vẫn phải sống giữa những kẻ xấu xa, bỉ ổi.

Nhân cách xấu thường hình thành từ những thói quen tưởng chừng như vô hại, hay sự tiêm nhiễm ảnh hưởng từ người lớn đến trẻ nhỏ. Ví như trong gia đình bố mẹ quá nuông chiều con cái, đòi gì có đó tạo cho con sự ỷ lại, dựa dẫm vào cha mẹ. Hay vào mỗi dịp nhà trường, lớp kêu gọi lao động, phân công trực tuần thì lại xót con bảo con đến trường muộn hay lấy lí do ốm để xin nghỉ từ đó hình thành cho con cái thói khôn lỏi, dối trá. Từ những việc thường ngày tưởng trừng như rất nhỏ nhưng lâu dần sẽ hình thành thói quen cư xử ích kỉ, chỉ lo cho lợi ích của mình. Cứ tiếp diễn như vậy thì tươg lai nước nhà sẽ đi đâu và về đâu? Chúng ta hãy nghĩ đến nếu ai cũng ích kỉ, cũng sợ hiểm nguy thì ai sẽ là người xung phong ra trận khi đất nước lâm nguy. Liệu rằng chúng ta có được chứng kiển cảnh thanh niên nô nức tòng quân, có những người vì muốn cống hiến cho nước nhà mà phải khai lận tên tuổi, cân nặng không? Bác Hồ đã từng nêu lên quan điểm của mình đó là “Mình vì mọi người, mọi người vì mình” để răn dạy chúng ta rằng hãy cống hiến hết mình về lợi ích chung của cộng đồng thì ta sẽ nhận lại được nhiều hơn thế.

Quan điểm “Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau” là lối sống ích kỉ, tư lợi cá nhân cần phải phê phán và bài trừ. Trong bối cảnh đất nước hiện nay chúng ta rất cần những người tài, dám nghĩ, dám làm,tiên phong và cống hiến vì sự nghiệp của đất nước, sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và cả xã hội.

Giải thích câu tục ngữ: Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau – Bài làm 4

Dân tộc ta từ xưa để đi đến con đường độc lập, hòa bình ngày hôm nay là cũng phải trải qua biết bao nhiêu gian khổ, hậu quả chiến tranh để lại thật nặng nề, không chỉ thiệt hại về người, cơ sở hạ tầng của đất nước ta cũng bị biến thành một đống tro tàn. Nhưng với tinh thần tất cả vì dân tộc, nhân dân ta đã đoàn kết đồng lòng, tất cả vì cuộc sống chung của cộng đồng, bởi vậy mọi người cũng ra sức góp công sức của mình trên tinh thần một người vì mọi người. Tinh thần cao đẹp ấy khiến lòng người dễ bị lay động xúc cảm vô cùng. Tuy nhiên, cũng có một lối sống đi ngược lại hoàn toàn với quan niệm sống cao đẹp như trên, nó chỉ nằm trong suy nghĩ và hành động của một bộ phận nhỏ nhưng cũng đáng bị phê phán rất nhiều. Câu tục ngữm “Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau” bao quát tinh thần đáng chê trách đó.

Xem thêm:  Thuyết minh về kính đeo mắt

“Ăn cỗ đi trước”, hàm nghĩa rất thực tế, nếu đi ăn cỗ mà đi trước thì sẽ chọn được phần ngồi đẹp, đến trước cỗ bàn còn nóng hổi nên sẽ giành được phần ăn ngon. Lội nước theo sau là khi đến những nơi mưa to gió lớn bắt buộc phải lội nước vượt qua thì cố tình đi sau để người đi trước dò đường, đẩy người ta đi trước để biết rõ chỗ nguy hiểm, chỗ an toàn để mình đi sau sẽ biết được chỗ nào nông cạn để đi an toàn tránh sơ sảy mà ngã. Đó là những đức tính xấu của thói khôn ranh, khôn vặt, rất đáng phê phán.

Nếu trong cuộc sống, con người ai cũng chăm chăm nghĩ đến quyền lợi, giành phần hơn về mình thì những giá trị như “Bầu ơi thương lấy bí cũng/ Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn” còn đâu những giá trị nữa.

Khi biết được phía trước là quyền lợi thì đua nhau, chạy nhanh nhất, tranh thủ cơ hội để được đứng nhất còn khi có khó khăn gian khổ thì lại tự động tụt lùi phía sau xem tình hình cơ hội rồi thì đẩy phần khó khăn cho người khác, những hành động như vậy là đáng khen hay đáng chê, có đẹp mắt hay không?

Khi khôn ranh làm ít mà lại muốn được hưởng thành quả nhiều, lại còn muốn phần hơn người khác. Thực dụng chỉ nghĩ đến mình, đẩy việc khó cho người khác, sự cống hiến và hưởng thụ đó có đáng?

Không nên tán thành và cổ suy cho cách sống này. Nếu trong xã hội ai cũng chỉ biết đến quyền lợi cá nhân, không có ý thức xây dựng cho cộng đồng sự phát triển thì sự tiến bộ của xã hội là điều không thể. Hơn hết con người mà không có từ bỏ thói xấu đó thì không thể dung hòa được với sự phát triển chung, có thể ở địa phương, nơi ao làng bạn có thể thỏa sức vùng vẫy nhưng trong thời đại ngày nay, thành công nằm ở sự chân thành, ở sự năng động tự tin, là từ năng lực sẵn có chứ không thể thành công từ những mưu mẹo toan tính nhỏ nhen, vụ vặt. Ăn thì giành miếng ngon, chọn miếng ngon, làm thì chọn những việc nhẹ nhàng, lúc nào cũng chỉ chăm chăm tư lợi, chỉ biết hưởng thụ mà không biết cống hiến. Những hành động như vậy là không có sự nhìn xa trông rộng, bởi vậy, thành công đến với họ cũng chỉ mang tính chất manh mún.

Lối sống khôn lỏi đó thực chất chỉ tồn tại trong một nhóm nhỏ trong cộng đồng, bên cạnh đó còn biết bao những tấm gương sống mà đặt lợi ích cộng đồng lên trên lợi ích cá nhân, sống vì người khác nhiều hơn sống vì mình như trong các tác phẩm văn học có thể kể đến nhân chứng tiêu biểu là anh thanh niên trong “Lặng lẽ Sapa” của Nguyễn Thành Long, anh đã hy sinh cả tuổi trẻ của mình không được sống, trải nghiệm một cuộc sống thực sự mà lại cống hiến cả tuổi trẻ, bằng cả nhiệt huyết thanh xuân tươi đẹp vào công việc thủy văn kiêm vật lý địa cầu, công việc đó cũng có rất nhiều khó khăn vất vả nhưng anh vẫn đam mê hết mình vì luôn nghĩ đến những lợi ích mà mình đem lại cho mọi người, đó cũng chính là niềm vui và động lực sống của anh. Hay trong thực tế cuộc sống, không cần suy xét đâu xa, đó chính là tấm gương ngời sáng của Chủ tích Hồ Chí Minh- vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc, đã dành trọn vẹn cả cuộc đời mình, trọn vẹn những suy nghĩ, những mối quan tâm, những niềm mong mỏi của bản thân vì sự tự do, độc lập của dân tộc mình

Là một học sinh còn ngồi trên ghế nhà trường cũng cần phân biệt được điều hay lẽ phải, nên tránh tình trạng này, cũng không được cổ súy cho thực trạng này. Phải ra sức rèn luyện tu đưỡng đạo đức để trở thành một công dân tốt, có cho thì mới có nhận, luôn biết nghĩ về người khác, sẵn sàng cống hiến. Tóm lại, quan niệm sống “Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau” là rất đáng phê phán. Con người ta sống không thể chỉ biết hưởng thụ, có công mới có hưởng. Trách nhiệm của một người dân chân chính đó là phải biết sống vì cộng đồng, trách nhiệm đó không phải vì ai mà vì chính cuộc sống tốt đẹp của bản thân và cũng chính là vì tương lai tốt đẹp chung cho toàn xã hội.

Cảm ơn các bạn các bạn vừa đọc xong top những bài làm văn giải thích câu tục ngữ "Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau" hay nhất. Chúc các bạn có một bài văn giải thích cho câu tục ngữ thật hay và đạt được điểm cao nhé.

Post Comment